اتحاد عاقل و معقول و عقل در این جلسه با بررسی معنای دقیق اتحاد نفس و صورت‌های ذهنی توضیح داده می‌شود. آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی ابتدا میان صرف ایجاد یک صورت ذهنی و اتحاد حقیقی عاقل و معقول تفاوت می‌گذارد و سپس برای روشن شدن مسئله، نسبت ماده و صورت، تفاوت ترکیب خارجی و تحلیل عقلی، و ویژگی ماده در عالم مادی را بررسی می‌کند. در ادامه، با توضیح هیولای مبهمه در ذهن و نقش آن در محاورات و احکام، نشان داده می‌شود که عقل چگونه اشیای واحد خارجی را از جهت تحلیل، به ماده و صورت تقسیم می‌کند. سپس بحث به نفس بازمی‌گردد و با طرح ماندگاری صورت‌های ذهنی و امکان حضور صورت‌های متعدد در نفس، کیفیت وحدت نفس با این صورت‌ها توضیح داده می‌شود. نتیجه بحث، پیوند این مسئله با تجرد نفس، کمال و طی مراتب وجودی آن است.