اعمال عمرۀ مفرده و اسرار آن
تبیین مناسک عمره و توضیح اماکن مکه و مدینه
نقشۀ جامع و کاربردی از احکام و اسرار سفر عمرۀ مفرده، خلاصۀ بیانات آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه است. ایشان بحث را با تعریف عمرۀ مفرده و آموزش گام‌به‌گامِ مناسکِ آن آغاز می‌کنند: از احرام و تلبیه و طواف و سعی صفا و مروه، تا اسرار باطنیِ حج و همراهی با حضرت هاجر در جستجوی «آبِ حقیقت». در بخش بعدی، نکاتی دربارۀ مدینه و مکان‌های مهمّ آن مطرح می‌شود. ایشان با بیان شهود خود در مسجدالنبی، حوادثی تاریخی مانند فتنۀ بعد از رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلّم را همیشه در جریان و در تکرار می‌دانند و بیان می‌کنند که مهم‌تر از زیارت ظاهری آن است که زائر در آنجا وضعیت خود را در قبال چنین امتحاناتی ارزیابی کند. آیت‌الله طهرانی سپس نکاتی را دربارۀ مسجدالحرام و مکان‌های مهمّ شهر مکه بیان می‌کنند و شهر مکه را جلوه‌گاه جلال پروردگار می‌دانند که انسان را از تعلقات خارج می‌کند. در پایان جلسه، به چند سؤال پاسخ داده می‌شود.
اعمال عمرۀ مفرده و اسرار آن
توضیحات:
نقشۀ جامع و کاربردی از احکام و اسرار سفر عمرۀ مفرده، خلاصۀ بیانات آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه است. ایشان بحث را با تعریف عمرۀ مفرده و آموزش گام‌به‌گامِ مناسکِ آن آغاز می‌کنند: از احرام و تلبیه و طواف و سعی صفا و مروه، تا اسرار باطنیِ حج و همراهی با حضرت هاجر در جستجوی «آبِ حقیقت». در بخش بعدی، نکاتی دربارۀ مدینه و مکان‌های مهمّ آن مطرح می‌شود. ایشان با بیان شهود خود در مسجدالنبی، حوادثی تاریخی مانند فتنۀ بعد از رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلّم را همیشه در جریان و در تکرار می‌دانند و بیان می‌کنند که مهم‌تر از زیارت ظاهری آن است که زائر در آنجا وضعیت خود را در قبال چنین امتحاناتی ارزیابی کند. آیت‌الله طهرانی سپس نکاتی را دربارۀ مسجدالحرام و مکان‌های مهمّ شهر مکه بیان می‌کنند و شهر مکه را جلوه‌گاه جلال پروردگار می‌دانند که انسان را از تعلقات خارج می‌کند. در پایان جلسه، به چند سؤال پاسخ داده می‌شود.
اعمال عمرۀ مفرده و اسرار آن
31«اگر شراب خوری جرعه‌ای فشان بر خاک *** از آن گناه که نفعش رسد به غیر چه باک؟!»1 پاسخ به چند سؤال
1. در آنجا چه عملی به نیابت از والدین مناسب است؟
سؤال: اگر مکه برویم برای پدر و مادرمان بخواهیم زیارت کنیم، چه باید بکنیم؟
جواب: آنجا می‌توانید به‌جایشان طواف کنید. یا اینکه وقتی مدینه به زیارت رسول خدا صلّی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلّم می‌روید، در آنجا آنها را هم در نظر بگیرید؛ ثوابش می‌رسد.
سؤال: ...2
جواب: نماز تحیت.
سؤال: آن‌وقت عمرۀ مفرده هم طواف نساء دارد؟
جواب: بله.
سؤال: عمرۀ مفرده؟
جواب: بله.
سؤال: حجّ تمتع هم [طواف نساء] دارد؟
جواب: بله.
سؤال: این طواف‌هایی که فرمودید مرتب در روز طواف کند، این همان حالت هفت شوط، هفت دوره، از همانجا، به همان کیفیت؟
جواب: بله، اینها همه مستحب است.
2. تکرار عمره در مدت کمتر از یک ماه جایز است؟
سؤال: اینکه مردم می‌روند تنعیم و [دوباره] مُحرِم می‌شوند و می‌آیند طواف می‌کنند، این حالت‌ها مثلاً این‌طور [مستحب] نیست؟
جواب: انسان در یک ماه، دو عمره نباید انجام بدهد؛ یعنی بین دو عمره، کمتر از یک ماه نباید باشد. البته اگر انسان در یک ماه عمره انجام بدهد و بعد وارد ماه بعد بشود، باز اشکال ندارد انجام بدهد؛3 اما الآن مردم می‌روند تنعیم. تنعیم یک محل احرام است؛ افرادی که اهل خود مکه هستند، [در] مسجد تنعیم برای عمره احرام می‌بندند، و همین‌طور افرادی که از مکه خارج نشده‌اند، آنها هم می‌توانند بیایند از تنعیم احرام ببندند. تنعیم الآن دیگر متصل به مکه شده و در واقع جزو مکه به حساب می‌آید. یک مسجدی است، خیلی معظّم، خیلی بزرگ، و وسایل تنظیف و اینها همه را دارد؛ و اگر می‌شد [که در دو ماه انجام دهید، شما هم می‌توانستید]؛ شما که بعید است؛ شما در رجب [آنجا] هستید.
سؤال: بله، اگر اول می‌رفتیم، چرا در نه روز دوباره... ؟
جواب: الآن چون در رجب هستید، شما بیشتر از یک عمره نمی‌توانید انجام دهید؛ ولی الآن افراد می‌روند و هر روز [مُحرم می‌شوند، که این صحیح نیست].
- دیوان حافظ (قزوینی)، غزل ٢٩٩.
- سؤال نامفهوم است. (محقق)
- من لا یحضره الفقیه، ج ٢، ص ٤٥٨:
«و رَویٰ علیُّ بنُ أبِی‌حَمزَة عن أبی‌الحَسنِ موسیٰ علیه السّلام، قالَ: ”لِکُلِّ شَهرٍ عُمرةٌ“. قالَ: فقلتُ له: أ یَکونُ أقَلَّ مِن ذلکَ؟ قالَ: ”لِکُلِّ عَشرةِ أیّامٍ عُمرةٌ.“»
هم‌چنین رجوع شود به وسائل الشّیعة، ج 14، ص 307 ـ 310.