ولایت تکوینی ملائکه

مأموریت فرشتگان قبض روح، در ذیل ارادۀ عزرائیل

خداوند در این آیه می‌فرماید: ﴿قُلْ يَتَوَفَّاكُمْ مَلَكُ الْمَوْتِ الَّذِي وُكِّلَ بِكُمْ﴾ و در آیۀ دیگری می‌فرماید: ﴿الَّذِينَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلائِكَةُ﴾؛¹ آیا این مسئله باعث تعارض این دو آیه نیست؟! اگر عزرائیل قبض روح می‌کند، پس فرشتگانِ دیگر چه می‌کنند؟! و اگر ملائکۀ تحت امر عزرائیل متولّی میراندنِ نفوس هستند، پس کار عزرائیل چیست؟! یعنی عزرائیل که ملک‌الموت است مثلاً [صرفاً] آنها را امر می‌کند؟ این خلاف ظاهرِ آیه است که می‌فرماید ﴿يَتَوَفَّاكُمْ مَلَكُ الْمَوْتِ﴾. پس معنای این دو آیه چیست؟! اگر ما حقیقت این قضیّه را ادراک کنیم، همه‌چیز روشن می‌شود.²

تمام حوادث و وقایع عالم، در ذیل اراده و اسماء الهی

[برای پاسخ باید مقدّمتاً بگوییم:] ما کارهایی در این دنیا انجام می‌دهیم: صحبت می‌کنیم، فکر می‌کنیم، راه می‌رویم، می‌زنیم، می‌خوریم و می‌خوابیم؛ این قوّت و غرائز و صفاتی که با وجود آنها می‌توانیم حوادث و وقایعی در عالَمِ خارج ایجاد کنیم، آیا خارج از اراده و صفات اوست یا در ذیل آنهاست؟ البتّه که در ذیل آنها قرار دارد. قوّتی که در وجود انسان هست، خارج از قدرت خداست یا تحت سیطرۀ قدرت خداوند قرار دارد؟

[پاسخ این است:] ﴿كُلاً نُمِدُّ هَؤُلاءِ وَهَؤُلاءِ مِنْ عَطَاءِ رَبِّكَ﴾!³ ﴿نُمِدُّ﴾ یعنی ما در هر لحظه به انسان قدرت عطا می‌کنیم؛ ما در هر لحظه به انسان حیات می‌بخشیم؛ ما [در هر لحظه] به انسان علم و اراده و ادراک عطا می‌کنیم. ﴿رَبُّنَا الَّذِي أَعْطَىٰ كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدَىٰ﴾؛⁴ «پروردگار ما کسی است که هرچیز را خلقت خاص خود بخشیده، آن‌گاه به راه کمالش هدایت فرمود.» اوّلاً بخشید و بعد در هر لحظه این عطا را استمرار داد. بخشیدنِ عقل و اراده و ادراک و اختیار به انسان را مستمرّاً ادامه داد. خداوند به‌طور مستمر به انسان عطا فرمود: با رفع موانع و مرحمت نمودنِ نعمت‌ها و مهیا کردن امور و قرار دادن امور جذّاب و موقعیت‌هایی که انسان را برای رسیدن به مطلوب کمک می‌کنند.