
خصوصیات ماه مبارک رمضان
از منظر روایات و سیرۀ بزرگان
حضرت آیتالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی (رضواناللهعلیه) در این جلسه که در روزهای پایانی ماه مبارک رمضان 1419 ه.ق ایراد فرمودهاند، به تبیین جایگاه تکوینی و خصوصیات حقیقی ماه مبارک رمضان از منظر روایات و سیرۀ بزرگان میپردازند. مرحوم استاد با نفی قراردادی بودن زمانهای عبادی، تأکید میکنند که ماههای قمری دارای آثار وضعی و واقعی بر روح انسان هستند که تغییرناپذیرند. در روایات، ماه رمضان را به عنوان ماه ضیافت الهی معرفی شده که در آن حتی نفس کشیدن و خوابیدن نیز عبادت محسوب میشود. در ادامه، حضرت استاد بر اهمیت خاص دهۀ پایانی این ماه تأکید کرده و آن را فرصتی استثنایی برای رسیدن به عالیترین مراتب معرفت و عبودیت میدانند. در نهایت، بهرهمندی از این فیوضات به حسنظن بنده نسبت به پروردگار و همت او برای نیل به کمالات انسانی وابسته دانسته شده است.
خصوصیات ماه مبارک رمضان
توضیحات:
حضرت آیتالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی (رضواناللهعلیه) در این جلسه که در روزهای پایانی ماه مبارک رمضان 1419 ه.ق ایراد فرمودهاند، به تبیین جایگاه تکوینی و خصوصیات حقیقی ماه مبارک رمضان از منظر روایات و سیرۀ بزرگان میپردازند. مرحوم استاد با نفی قراردادی بودن زمانهای عبادی، تأکید میکنند که ماههای قمری دارای آثار وضعی و واقعی بر روح انسان هستند که تغییرناپذیرند. در روایات، ماه رمضان را به عنوان ماه ضیافت الهی معرفی شده که در آن حتی نفس کشیدن و خوابیدن نیز عبادت محسوب میشود. در ادامه، حضرت استاد بر اهمیت خاص دهۀ پایانی این ماه تأکید کرده و آن را فرصتی استثنایی برای رسیدن به عالیترین مراتب معرفت و عبودیت میدانند. در نهایت، بهرهمندی از این فیوضات به حسنظن بنده نسبت به پروردگار و همت او برای نیل به کمالات انسانی وابسته دانسته شده است.
خصوصیات ماه مبارک رمضان
5بنابراین، اگر یک نفر در امریکا باشد و مسلمان باشد، او داخلی به حساب میآید؛ و اگر یک نفر اینجا باشد و خارج از مذهب اسلام باشد و خارج از تحت حکومت اسلام باشد، او در اینجا خارجی به حساب میآید. خارجی و داخلی بودن براساس «مکتب» است، نه براساس مرزهای قراردادی؛ و اسلام که دینِ قراردادی نیست، اسلام دینِ واقعیت است. این را به مناسبت عرض کردم.
اثرات ماههای قمری، تکوینی است نه قراردادی
ماههای قمری، ماههایی هستند که اثراتی بر آنها بار است؛ یعنی وقتی ماه محرّم میآید، شما بفهمید یا نفهمید، احساس قبض و گرفتگی در درونتان پیدا میشود. نمیشود کسی شیعۀ امیرالمؤمنین باشد و ماه محرّم بیاید و حالت حزن برایش پیدا نشود، ولو خبر نداشته باشد که امشب، شبِ [اول] ماه محرّم است. خب، این قراردادی نیست؛ این واقعیت است.
نمیشود ماه رمضان بیاید و انسان حالت روزه را در وجود خودش احساس نکند، ولو نداند که الآن ماه رمضان است. این برای چیست؟ قرارداد نیست؛ این یک امر واقعی است. درست شد؟ و از آنجایی که بنای اسلام بر منطق و بر إحکام و إتقان است، و دور از مَجازات و مسائلی است که حولوحوش قضایا و اهویۀ نفسانی دور میزند، آمده و این مسئلۀ واقعی را در زندگی انسان پیاده کرده است؛ یعنی گفته اگر میخواهید برای خودتان سالی قرار دهید، یک سالِ درستوحسابی [براساس واقعیت] قرار دهید، نه سالِ قراردادی.
فرض کنید که الآن مجلس ما تصویب کند که اولِ سال را میخواهیم از اول خرداد بگذاریم؛ خب، چه کسی جلویش را میگیرد؟ مگر شاه نیامد؟ شاه آمد و گفت: «ما میخواهیم تاریخمان را تاریخ شاهنشاهی قرار دهیم.» چه کسی جلویش را گرفت؟ هیچکس؛ کسی جلویش را نگرفت. یا مثلاً همین ساعت که الآن هم ادامه دارد؛ این [تغییر] ساعت از زمان شاه بود دیگر؛ همین جلو و عقب کردن که در بهار یک ساعت جلو میرود و در اول پاییز یک ساعت به عقب برمیگردد (البته در سایر کشورها هم این کار را انجام میدهند)؛ شاه این کار را کرد و کسی هم جلویش را نگرفت و اتفاقاً کار بدی هم نیست؛ چون ساعت یک امر قراردادی است. من میخواهم از الآن اولِ وقتِ شبم را حساب کنم، یا از دو ساعت قبل، یا از اول غروب، یا از نصفشب، یا از ظهر؛ این یک مسئلۀ قراردادی است.
