ترجمه و بیان رسالۀ حقوق امام سجاد علیه‌السلام

پس باید به او نیکی کنی، کما اینکه خدا به تو نیکویی کرده است. و اگر احیاناً کاری از او سر زد که مورد پسند تو نبود، او را استبدال کن؛ به یک غلام و کنیز دیگر معاوضه می‌کنی، و مبادا او را عذاب کنی! خلق خدا را عذاب نکن و لا حَولَ و لا قُوَّةَ إِلّا بِالله.»

حق مادر

و أمّا حَقُّ أُمِّکَ أن تَعلَمَ أنّها حَمَلَتکَ حَیثُ لا یَحتَمِلُ أحَدٌ أحَدًا، و أعطَتکَ مِن ثَمَرَةِ قَلبِها ما لا یُعطی أحَدٌ أحَدًا، و وَقَتکَ بِجَمیعِ جَوارِحِها و لَن تُبالِ أن تَجوعَ و تُطعِمَکَ و تَعطَشَ و تَسقِیَکَ و تَعرَّیٰ و تَکسُوَکَ و تَضحیٰ و تُظِلَّکَ و تَهجُرَ النَّومَ لِأجلِکَ و وَقَتکَ الحَرَّ و البَردَ لِتَکونَ لَها، و إنّکَ لا تُطیقُ شُکرَها إلّا بِعَونِ اللهِ و تَوفیقِهِ.

«و اما حقّ مادر تو، حقی که مادرت بر تو دارد، این است که بدانی که مادرت تو را حمل کرده، آن قِسم حملی که هیچ‌کس راضی نیست دیگری را حمل کند! (از روی عشق و علاقه تو را آبستن شده و در جان خود تو را پرورش داده است، و اگر عنوان بستگی و اتّصال نبود، هیچ‌وقت زن حاضر نمی‌شود یک موجود غریبی را نُه ماه در شکم خود پرورش بدهد، و با هزاران نگرانی و ناراحتی توأم باشد، نه!) روی آن شدت اتّصال و علاقه‌ای که به تو که فرزندش هستی داشته است، تو را در میان شکم خود حمل کرده و به تو داده از میوۀ دل خود، آنچه را که هیچ‌کس به دیگری نمی‌دهد؛ و تو را حفظ کرده از آفات و شُرور، با تمام قُوا و با تمام جوارح.

و باکی نداشته اینکه خودش گرسنه بماند و به تو غذا بخوراند، و باکی نداشته که خودش تشنه بماند و تو را سیراب کند، و خودش عریان بماند و تو را بپوشاند، و خودش در میان آفتاب باشد و تو را در زیر سایه نگه دارد، و خواب را از چشمان خود دور کند برای اینکه تو خواب راحت کنی، و تو را از سرما و گرما حفظ کرده، نه برای منفعتی که به او برسد، [بلکه] برای خودت که خودت، بوده باشی.