ترجمه و بیان رسالۀ حقوق امام سجاد علیه‌السلام

پس بنابراین، چگونه تو طاقت داری که شکر مادرت را بجا بیاوری و از عهدۀ زحمات او بربیایی مگر بِعَونِ اللهِ و تَوفیقِه، به کمک خدا و عنایت پروردگار.»

حق پدر

و أمّا حَقُّ أبیکَ فَأن تَعلَمَ أنّهُ أصلُکَ و أنّه لَولاهُ لَم تَکُن، فَمَهما رَأیتَ فی نَفسِکَ مِمّا یُعجِبُکَ فَاعلَم أنّ أباکَ أصلُ النِّعمَةِ عَلَیکَ فیهِ، فَاحمَدِ اللهَ و اشکُرهُ علیٰ قَدرِ ذَلِکَ و لا قُوَّةَ إلّا بِاللهِ.

«اما حقّی که پدرت بر تو دارد، این است که بدانی پدرت اصل توست، و تو نسبت به او فرع و شاخه هستی، و اگر او نبود، تو نبودی. پس بنابراین، هر وقت علمی، کمالی، قدرتی [و] حُسنی در خود مشاهده کردی که موجب شگفت و تعجب تو بود، بدان که آن نعمت و آن حُسن برای پدر توست که پدر تو اصل این نعمت بوده که در تو به ظهور پیوسته است. پس پیوسته حمد خدا را بجا بیاور [و] شکر خدا را بکن بر اینکه تو را از این اصل متفرّع کرده، و این شاخه را از این درخت بهره‌مند نموده است. و لا قُوَّةَ إلّا بِاللهِ.»

حق فرزند

و أمّا حَقُّ وَلَدِکَ فَأن تَعلَمَ أنّهُ مِنکَ و مُضافٌ إلَیکَ فی عاجِلِ الدُّنیا بِخَیرِهِ و شَرِّهِ و أنّکَ مَسئولٌ عَمّا وُلِّیتَ [وَلِیتَهُ] بِهِ مِن حُسنِ الأدَبِ و الدَّلالَةِ علیٰ رَبِّهِ عَزّ و جَلّ و المَعونَةِ لَهُ علیٰ طاعَتِهِ، فَاعمَل فی أمرِهِ عَملَ مَن یَعلَمُ أنّهُ مُثابٌ علَی الإحسانِ إلَیهِ مُعاقَبٌ علَی الإسائةِ إلَیهِ.

«و اما حق فرزندانت [و] حق اولادت بر تو، این است که بدانی که اولاد تو از تو هستند، و نسبتِ به تو دارند در این دنیا، چه خیری به آنها برسد و چه شرّی به آنها برسد، چه خوب باشند یا بد باشند؛ مال تو هستند و نسبت با تو دارند.

و تو مسئولی از آن ولایتی که خدا به تو داده نسبت به آنها، از اینکه ادب آنها را نیکو کنی، و تربیت آنها را براساس صحیح قرار بدهی، و آنها را دلالت بر خدای، پروردگارشان عزّوجلّ بنمایی، و به معالم و معارف دینی آشنا کنی، و آنها را در راه طاعت خدا کمک کنی.