حقیقت اسماء حُسناى الهى
حقيقت معناي اسماء حسناي پروردگار متعال شرح فقره: انی رجل مطلوب و مع ذلك لی أوراد في كل ساعة من آناء اللیل والنهار فلا تشغلني عن وردي 1 هر يك از اذكار و اوراد اسامي و كلمات حسناي پروردگار مي‌باشد كه رشد و تكامل انسان‌ها بدون اشتغال به آنها امكان‌پذير نمي‌باشد 2 تفسير صدر آيه 180 سورۀ مباركه اعراف: ولله الاسماء الحسني فادعوه بها 3 اسماء حسناي الهي نشانه‌ها و علاماتي مي‌باشند كه حكايت كننده‌اند از حقايق و واقعيّاتی كه اختصاص به ذات پروردگار متعال دارد. 4 تفسير فقرۀ شريفه يا نوراً فوق كلِّ نور از دعاي جوشن كبير 5 جريان عالم خلق عبارت است از نظامي كه خداوند متعال همۀ ظهورات مختلفه نوريّه را در آن نظام جمع نموده كه لازمه آن تصادم و تضاد در عالم وجود و خلقت مي‌باشد 6 ذكر حكايتي از استاد طهراني مبني بر رفع اختلاف ميان دو نفر توسط ايشان بر پاية دوري و پرهيز از خودبيني و طلبكار بودن 7 از جمله دستورات سلوكي كه بزرگان و اولياء الهي به شاگردان خويش توصيه مي‌كردند اين است كه انسان همواره خود را در ارتباط با خلق خدا بدهكار ببيند 8 تحقق مدينه فاضله و وحدت كلمه‌اي كه ائمه عليهم‌السلام به آن توصيه مي‌نمودند در گرو هم‌دلي و يك‌رنگي افراد جامعه تحقق مي‌يابد 9 سلوك يعني حذف تعينات و يك ديدن و توجه به واقعيت و حقيقتي كه عبارت است از ذات بحت و بسيط پروردگار متعال 10 ديد وحدت‌بين پبامبر اكرم صلی اللَه علیه وآله وسلم هر يك از مسلمان و کافر را در اتّجاه حقيقت توحيد يكسان نظاره می کند 11 حقيقت عرفان و توحيد به معناي انحصار اتّجاه و حركت انسان به سوي مبدأ واحد در همۀ امور و كارها مي‌باشد 12 توضيحي راجع به كيفيت تنظيم و ترتيب عالم وجود بر اساس اسماء حسني پروردگار متعال 13 از آنجايي كه همۀ مراتب عالم وجود بر اساس نزول اسماء حسناي پروردگار مي‌باشد وظيفۀ انسان در ارتباط با خود و خانواده و ديگران تحقق نظام احسن به عنوان يك تربيت عملي در وجود خود مي باشد 14 اميرالمؤمنين عليه السلام آينۀ تمام نماي اسماء حسناي پروردگار و ميزان حق مي‌باشد
حقیقت اسماء حُسناى الهى
توضیحات:
حقيقت معناي اسماء حسناي پروردگار متعال شرح فقره: انی رجل مطلوب و مع ذلك لی أوراد في كل ساعة من آناء اللیل والنهار فلا تشغلني عن وردي 1 هر يك از اذكار و اوراد اسامي و كلمات حسناي پروردگار مي‌باشد كه رشد و تكامل انسان‌ها بدون اشتغال به آنها امكان‌پذير نمي‌باشد 2 تفسير صدر آيه 180 سورۀ مباركه اعراف: ولله الاسماء الحسني فادعوه بها 3 اسماء حسناي الهي نشانه‌ها و علاماتي مي‌باشند كه حكايت كننده‌اند از حقايق و واقعيّاتی كه اختصاص به ذات پروردگار متعال دارد. 4 تفسير فقرۀ شريفه يا نوراً فوق كلِّ نور از دعاي جوشن كبير 5 جريان عالم خلق عبارت است از نظامي كه خداوند متعال همۀ ظهورات مختلفه نوريّه را در آن نظام جمع نموده كه لازمه آن تصادم و تضاد در عالم وجود و خلقت مي‌باشد 6 ذكر حكايتي از استاد طهراني مبني بر رفع اختلاف ميان دو نفر توسط ايشان بر پاية دوري و پرهيز از خودبيني و طلبكار بودن 7 از جمله دستورات سلوكي كه بزرگان و اولياء الهي به شاگردان خويش توصيه مي‌كردند اين است كه انسان همواره خود را در ارتباط با خلق خدا بدهكار ببيند 8 تحقق مدينه فاضله و وحدت كلمه‌اي كه ائمه عليهم‌السلام به آن توصيه مي‌نمودند در گرو هم‌دلي و يك‌رنگي افراد جامعه تحقق مي‌يابد 9 سلوك يعني حذف تعينات و يك ديدن و توجه به واقعيت و حقيقتي كه عبارت است از ذات بحت و بسيط پروردگار متعال 10 ديد وحدت‌بين پبامبر اكرم صلی اللَه علیه وآله وسلم هر يك از مسلمان و کافر را در اتّجاه حقيقت توحيد يكسان نظاره می کند 11 حقيقت عرفان و توحيد به معناي انحصار اتّجاه و حركت انسان به سوي مبدأ واحد در همۀ امور و كارها مي‌باشد 12 توضيحي راجع به كيفيت تنظيم و ترتيب عالم وجود بر اساس اسماء حسني پروردگار متعال 13 از آنجايي كه همۀ مراتب عالم وجود بر اساس نزول اسماء حسناي پروردگار مي‌باشد وظيفۀ انسان در ارتباط با خود و خانواده و ديگران تحقق نظام احسن به عنوان يك تربيت عملي در وجود خود مي باشد 14 اميرالمؤمنين عليه السلام آينۀ تمام نماي اسماء حسناي پروردگار و ميزان حق مي‌باشد
حقیقت اسماء حُسناى الهى
12قدرت تامّ رسول خدا در ارتقای بشر از مرتبه حیوانیت به درجه ادراك معارف رسول خدا
البته شاید بتوان گفت كه قدرت پیغمبر این نیست كه ماه را دونصف می‌كند، ماه كه جرمی بیش نیست؛ قدرت رسول خدا این است كه انسان را از مرحله حیوانیت به مرتبه‌ای می‌برد كه می‌تواند معارفی را كه در نفس پیغمبر است ادراك نماید؛ این معجزه است، نه شقّ‌القمر و ردّالشّمس كه در چشم ما بزرگ می‌آید.
بیان مرحوم حدّاد در برتری یك كلام اولیاء نسبت به چهارهزار معجزه انبیاء
مرحوم آقای حدّاد می‌فرمودند:
چهارهزار معجزه پیغمبران به پای یك كلام ما نمی‌رسد.1مدعی زیاد است ولی ایشان گزاف و لغو نمی‌گفت و از عهده این جمله برمی‌آمد و توان انجام چنین كاری را داشت؛ می‌خواهند بفرمایند آن كاری را كه ما انجام می‌دهیم از طاقت بشری و مسائل مادی بیرون است و این مسئله مهم است، و الّا هرچه سعی كنید كه در این دنیا كارهای عجیب و غریب انجام دهید، گستره همه اینها در عالم ماده است. باید به‌دنبال چنین شخصی رفت.
تجلّی تامّ اسماء الهی در ائمه، ایجاب‌كننده تبعیت از آنان
بنابراین، اینكه در روایت آمده است كه منظور از اسماء حسنای الهی ائمه معصومین صلوات اللَه علیهم اجمعین هستند، به‌این‌جهت است كه آنها مظهر تامّ اسماء الهی هستند كه در مقابل ما قرار گرفته‌اند؛ به‌عبارت‌دیگر اگر انسانِ مادی كه به‌خودی‌خود نمی‌تواند از محدوده تصورات و تخیلات خود، گامی فراتر به متافیزیك بگذارد بخواهد به آن سمت حركت كند، چون باید با همین حواس و استعدادات حركت كند، لذا خداوند برای بشر كسی را قرار داده كه او مظهر تامّ اسماء حسنای الهی است. گرچه انسان و به‌طوركلی هر موجودی از موجودات، مظهر اسماء حسنای الهی هستند، ولی نسبت بین افراد عادی و ائمه علیهم‌السّلام مانند نسبت یك ریگ به بیابان است؛ لذا باید برای رسیدن به آن مرتبه اطلاق و مالانهایه به‌دنبال آنها رفت.
- مطلع انوار، ج ٢، ص ١٧٣، تعليقه:
« مرحوم والد مى‌فرمودند:
آقاى حدّاد- رضوان الله عليهما- مى‌فرمودند:" اين مردم وقتى‌كه پيش ما مى‌آيند، فوراً از معجزه و امر خارق عادت صحبت مى‌كنند و طالب ابراز اين امور از ما مى‌باشند، اما نمى‌دانند كه مسير ما مسير هدايت و دستگيرى است و اين مسير عبور از عوالم نفس و كثرات و حُجُب نفسانيّه است، نه اظهار و ارائه خوارق عادات و كرامات؛ انجام اين امور چه دردى از مردم دوا مى‌كند؟! ولى اينان بايد بدانند كه آنچه مُعدّ و موجب حركت و فعليت استعدادات است، كلمات و بيانات ماست كه حكم اكسير را دارد و براى تأسّى و پيروى و انقياد، همانند كيميا مؤثر و كمياب است، و هركدام از اين بيانات از چهارهزار معجزه بالاتر و مؤثرتر و راه‌گشاتر و كارسازتر است!"»
- مطلع انوار، ج ٢، ص ١٧٣، تعليقه: