لزوم شرعى ذكر براى حركت سالك به سوى مبادى كمالیّه
اهميت جايگاه ذكر و لزوم پرداختن به آن شرح فقره: فلا تشغلني عن وردي 1 طبيعت نفس هيولاني انسان براي رسيدن به رشد و به فعليت درآوردن استعدادات خود و ادراك مقام ذات پروردگار متعال نيازمند تمرين و تربيت ميباشد 2 در نظام عالم وجود رشد و كمال افراد در علوم ظاهري و باطني در گرو سعي و تلاش و اهتمام ايشان ميباشد 3 تأكيد روايات وارده از ائمه اطهار مبني بر اهتمام نسبت به مراقبه و انجام اربعينيات 4 عدم رعايت مراقبه توسط انسان سبب ايجاد غفلت و ابتلاء به سنّت استدراج و افتادن در وادي هلاكت ميشود 5 مرحوم علامه طهراني در اواخر عمر خطاب به شاگردان خويش ميفرمايند: كسي كه در راه سير و سلوك به مجاهده و عمل نپردازد قدم از قدم برنداشته و تنها عنوان سالك را به همراه خود ميكشد 6 توضيحي راجع به رعايت حقيقت مراقبه در همۀ ابعاد 7 پرهيز از تقبيل يد و دست بوسيدن افراد مگر نسبت به آنچه در روايات از ائمه اطهار نسبت به پدر و برخي افراد وارده شده است 8 ذكر سخنان مرحوم علامه طهراني مبني بر كيفيت ارتباط ايشان با مرحوم حداد و رعايت جوانب احترام و خضوع نسبت به ايشان 9 بيانات استاد طهراني مبني بر عدم رضايت و مخالفت ايشان نسبت به بوسيدن دستشان توسط افراد 10 پاسخ مرحوم حداد رضوان اللَه عليه به مرحوم علامه طهراني در پي نارضايتي ايشان از بوسيدن دستشان توسط شاگردان و افراد 11 ذكر حكايتي در بيان مقايسه ميان كيفيت زيارت امام رضا عليه السلام توسط مرحوم علامه طهراني و يكي از مراجع معروف در مشهد مقدس 12 خداوند متعال براي هر لحظه از لحظات افراد سهم و حصهاي از وجود قرار داده است و در صورتي كه شخص حق آن را ادا نكند هيچ امري جايگزين آن نخواهد شد گرچه آن فرد به مقام فنا ذات الهي برسد
مرتب سازی:
لزوم شرعى ذكر براى حركت سالك به سوى مبادى كمالیّه
10مرحوم والد دور ضریح امام رضا علیهالسّلام طواف میكردند1 و چون حال ایشان مساعد نبود، شخصی میخواست افراد را بهجهت اینكه به ایشان برخورد نكنند، دور كند؛ وقتی متوجه شدند، فرمودند:
آقا! هركس مشغول به انجام كاری است؛ به زوّار چه كار دارید؟! همه میآیند و ما هم یكی از اینها؛ آن كسی كه در وقت شلوغی به حرم میآید باید این لوازم را نیز بهجان بخرد.
این چه حساب قرب و بُعدی است كه ما در این مسائل برای خود قائل شدهایم؟! شاید آن بیچاره مفلوكی كه سَلانهسَلانه با عصا به حرم میآید، هزاران مرتبه از بنده و امثال بنده به مقام و موقعیت علیبنموسی الرّضا علیهالسّلام نزدیكتر باشد؛ چرا او را كنار میزنید؟! تمام این بیابروها و قُرق كردنها، خلاف و از شئون دنیاست و این افراد بویی از رحمانیت پروردگار نبردهاند.
مرام امیرالمؤمنین و ائمه علیهمالسّلام اینگونه نبوده است؛ روش امیرالمؤمنین در هنگام خانهنشینی و هنگامی كه به حكومت رسید، بر یك منوال بوده است. اگر مرام بزرگان را ملاك قرار دهیم و به آن عمل نماییم، جلو میافتیم و الّا عقب خواهیم ماند.
نقصان ابدی مرتبه كمالی انسان در اثر تسویف
این نفس احتیاج به ممارست دارد. همانطور كه در جلسات گذشته عرض شد برای هر شخصی وقت محدودی وجود دارد كه این سهمِ محدود یا تماماً در دنیاست یا مقداری از آن در دنیا و مقداری در آخرت است. اگر انسان حقّ این سهم محدود را در وقت مربوطه انجام دهد، به همان مقدار جلو خواهد بود و اگر انجام ندهد آنچه را خداوند از الطاف و نعماتش بعداً نصیب میكند جایگزین این سهمِ ازبینرفته نخواهد شد و اگر شخصی به فناء نیز برسد از حساب او كم خواهند گذاشت.
ظهور اثر استمرار مراقبه پس از فنای ذاتی در میزان سعه و ظرفیت سالك
اثر آن سهم در بعد از فناء كه ظرفیتها را تقسیم میكنند، مشخص خواهد شد؛ زیرا میزان بزرگی و سعه ظرفیتی كه نصیب هر شخص میشود براساس تلقّی اسماء جمالیه و جلالیه پروردگار بعد از فناء است و الّا در مرتبه فناء كه انسان ادراكی ندارد.
- جهت اطلاع بيشتر پيرامون حكم طواف ضريح ائمه عليهمالسّلام، رجوع شود به روح مجرد، ص ١٩٧.