
شیوه های درخواست از خداوند
گشودگی راههای رجا و دعا، و حجاب بودن اعمال و آمال سالک
حضرت علامه سید محمدحسین حسینی طهرانی (رضوان الله علیه) در این سخنرانی ارزشمند میفرمایند که بر اساس دعای امام سجاد (علیه السلام)، راههای درخواست و امید به سوی خداوند کاملاً گشوده و پُر از رحمت است. خداوند با سمع و علم لایتناهی خود، تمام دعاها را بدون تداخل میشنود. ایشان سپس به شرح موانع میپردازند و بیان میکنند که خداوند از خلق خود در حجاب نیست، بلکه این اعمال بد و آرزوهای دنیوی و «منیّت» سالک است که حجاب میشود. راه رسیدن به خدا نزدیک است، اما به شرط سبکبار بودن. در پایان، تأکید میشود که دعا و توسل سالک نباید از روی استحقاق، بلکه باید برخاسته از اعتماد به کَرَم الهی و ایمان به توحید او باشد.
شیوه های درخواست از خداوند
15سراغ تو میآیم التماس میکنم، نماز میخوانم، دعا میکنم، قرآن میخوانم، گریه میکنم در خلوت، در جلوت، سراغ تو میآیم و سراغ غیر تو هم هیچ نمیروم ها!
«و بدعائک توسُّلی»
«متوسل شدم به تو بهواسطۀ اینکه من تو را میخوانم، توسّل من به دعای توست!»
دعای خواندن تو، نه به خواندن غیر تو!
از لطف توست که دعایم را گوش میکنی و مرا میآمرزی
هیچوقت نشده که من به غیر تو متوسّل بشوم و به اینکه غیر تو را بخوانم؛ هر موقعی که من خواندم، تو را خواندم، و توسّل من به دعای توست! درحالتیکه من استحقاقی نداشتم. آخر من مستحِقّ این حرفها نیستم که بیایم با تو صحبت کنم که: خدایا، گوش کن من میخواهم استغاثه کنم، دعا کنم! نه! یک وقتی انسان واقعاً استحقاق این معنا را دارد و در خودش لیاقت و قابلیّتی میبیند، نه بدون هیچ جنبۀ استحقاق و لیاقتی که در خودم ببینم، چون کرم و جود و فضل تو عمیق و عظیم بود، لذا تمام این درخواستها و دعاهارا به سوی تو قرار دادم.
«مِن غَیرِ استحقاقٍ لاستماعِک مِنّی»
«هیچ مستحق نبودم که حتماً تو را الزام کنم که حرف مرا گوش کن، استماع کن!»
نه میگویی: من استماع نمیکنم، حق هم داری؛ چه قانونی، چه الزامی است که من تو را ملزم کنم که حتماً بیا تقاضای مرا گوش کن! لطف تو است که گوش میدهی!
«و لا استیجابٍ لعفوِک عنّی»؛ «و نه من مستوجب هستم که تو را الزام کنم که بیا گناه مرا بیامرز!»
من تقاضا میکنم که بیامرز، تو به بزرگی خود میآمرزی؛ نه اینکه من واقعاً مستحق باشم و مستوجب باشم، و بر تو واجب کنم که بیا و گناه مرا بیامرز! نه منظور استغاثه کردن به سوی تو و اینکه دعای خودم را در آستان تو قرار دادم، از روی استحقاق نبوده که تو سخن مرا استماع کنی و من بر تو ایجاب کرده باشم که مرا بیامرزی و عفوت را شامل حال من کنی! نه برای استحقاق نبوده است.
