كیفیت تدبیر امور ضمن رعایت مقتضاى مقام عبودیت
كيفيت تدبير امور به مقتضاي مقام عبوديت. شرح فقره: قلت يا ابا عبداللَه ما حقيقة العبودية ...و لا يدبِّر العبد لنفسه تدبيراً. 1 در حالي كه بناي اسلام بر ايجاد نظم و تدبير دقيق در همه امور شخصي و اجتماعي است چگونه امام صادق عليه السلام تحقق معناي عبوديت را در عدم تدبير عبد بيان ميكنند 2 خداوند متعال در هر مسأله از مسائل زندگي براي شخص سالك ميزان قرار داده است كه عمل بر طبق آن سبب به فعليت رسيدن مرتبه ای در وجود او خواهد شد 3 ذكر برخي از مطالب مرحوم علّامه طهراني به يكي از علماء كه درخواست دستگيري و هدايت از ايشان را كرده بود 4 وظيفه شاگرد اطاعت کامل از استاد و ولي كامل الهي ميباشد 5 مرحوم علّامه طهراني ميفرمودند: مقام عزت پروردگار را بايد در وجود اولياي خدا يافت 6 در مكتب عرفان ميان حضور و غيبت امام عليه السلام تفاوتي وجود ندارد چرا كه ايشان با وجود تك تك افراد معيت دارند 7 پايه و اساس در مكتب عرفان بر معرفت و شناخت مقام امام عليه السلام و ولايت ميباشد 8 عرفاء و اولياء الهي به دنبال تحقق ظهور باطني امام عليه السلام در وجود و قلب خويش هستند 9 مرحوم علّامه طهراني ميفرمودند: اميرالمؤمنين عليه السلام آمده است تا افراد را در همان رتبه و مرتبهاي كه خودش قرار دارد ببرد 10 توضيحي راجع به حقيقت مقام ولايت امام زمان عجل اللَه تعالي فرجه 11 ميزان در دموكراسي اسلامي اين است كه هيچ فرد از افراد جامعه نتواند ضرري به هم نوع خود در هيچ مرتبه از مراتب كمالي برساند 12 بر اساس كلام امام صادق عليه السلام نيت انسان در مقام عمل و در مقام اشتغالات خويش تنها بايد بر اساس عمل به تكليف و رضاي الهي باشد
مرتب سازی:
كیفیت تدبیر امور ضمن رعایت مقتضاى مقام عبودیت
3یا رشته و علوم دینی كه طلّاب و فضلا أعَزَّهم اللَه فی الدّارین به آن اشتغال دارند، اینها در مسائل مختلفی هست كه باید به همه آن مسائل بپردازند و شاید بتوان گفت در آن مسائل به مرتبه اجتهاد هم باید برسند. اما اگر در یك مسئله از آن مسائل، كم درس بخوانند و كم مطالعه كنند طبعاً آن مرتبه ناقص میماند و به فعلیت نمیرسد. اگر منبابمثال یك طلبهای در نحو به مرتبه اجتهاد نرسد طبعاً باید مبانی را از نُحاة و نحویین معروف بگیرد آنوقت چطور میتواند در یك مسئله اجتهادی، در یك روایت و یا یك دلیلی استنباط كند؟ این یك مسئله واضحی است، خیلی مسئله روشنی است. در علوم تجربی هم همینطور است؛ در آن هم خود انسان باید علوم تجربی را برای خودش حداقل اگر نگوییم یقینی به یك مرتبه اطمینان برساند تا بتواند نسبت به امور اظهارنظر داشته باشد. در هر مسئله از مسائل، خدای متعال برای سالك میزان قرار داده است در آن میزان اگر حركت كرد طبعاً آن مرتبه را به فعلیت میرساند. اگر نه، آن مرتبه برای او ناقص خواهد بود و در این قضیه شكی نیست.
به یاد دارم در زمان قبل از انقلاب قبل از سال پنجاهوهفت خورشیدی كه مسائلی در این مملكت به وجود آمده بود و زمزمههایی در تغییر و تحوّل افكار مطرح میشد و بهطوركلی تب و التهاب مسائل سیاسی جامعه را فراگرفته بود در همان اوان یكی از آقایانی كه فعلًا در قید حیات نیستند و به رحمت خدا رفته، در طهران خدمت مرحوم آقا میرسد و از ایشان برای راه و برای مسیر، تقاضای مقدمه موصله دارد؛ یعنی تقاضای كمك و دستگیری و هدایت و ارشاد را داشت. از آقایان قم هم بود و در قم سكنی داشت. من در اتاق مجاور مشغول مطالعه بودم صدای آنها را میشنیدم در كنار در صحبت میكردند صدای آنها میآمد. شنیدم مرحوم آقا در مطالبی كه با ایشان مطرح میكنند این مسئله را با ایشان در میان میگذارند كه: ما بیكار نیستیم و وضعیت ما هم وضعیتی نیست برای اینكه این در باز باشد و هركه بیاید و هركه برود. نه! بالاخره كار ما حساب دارد؛ مسجد داریم منبر داریم، صحبت میكنیم، مشغول نوشتن هستیم. وضعیت ما اینطور نیست مثل خیلی جاهای دیگر كه حتماً آقایان مطّلع هستند كه درب منزل باز است صبح تا ظهر، مردم میآیند و میروند، همین، فقط یك رفت و آمدی هست نه! ما كار داریم، زندگی داریم، نوشتن داریم. افرادی كه با ما در ارتباط هستند و در جریان این مسائل هستند اینها همه روی برنامه هستند و آنچه را كه گفته میشود باید انجام بدهند.