نحوۀ ارتباط و کیفیت تأثیر نفس و عمل انسان بر یکدیگر

سلوك عبارت است از تغییر و دگرگونی در همه زوایا و در همه روزنه‌ها و دست‌كاری در همه مطالب. و این نیست كه این‌طور انسان یك‌دفعه عوض بشود! باید طبق دستور عمل كرد. آن شخص آمده بود پیش مرحوم آقا می‌گفت آقا شما هر دستوری به ما بدهید من انجام می‌دهم ولی نسبت به فلان مسئله من نمی‌توانم، ضعیف هستم. راه نمی‌روی! آن‌وقت این شخص نتیجه‌اش چیست؟ نتیجه‌اش این است كه در بعضی از موارد رشد می‌كند، اما در آن مسئله اساسی كه آن مسئله قطع تعلق نسبت به مهمترین تعلقات است، نسبت به آنجا لنگ می‌زند و رشد نكرده و این یك خسارتی است. بعضی از افراد می‌آیند به ما می‌گویند آقا شما فلان مطلبی‌را هرچه بگویید، اما در فلان قضیه نسبت به ما یك قدری ارفاق كنید! بنده كسی نیستم كه ارفاق كنم! می‌گویم آقا! این مطلب به خود شما برمی‌گردد! حالا بنده ارفاق كردم، اصلا كلش را ارفاق كردم. این نتیجه‌اش چیست؟! خودت ضرر كردی! شما باید به من بگویی كه ارفاق نكن، نه اینكه به من بگویی ارفاق هم بكن. مثل اینكه یك بیماری برود پزشك هی بگوید آقا این آمپول را نده این قرص را نده! می‌گوید چه چیزی بدهم؟! كاغذ به تو بدهم؟! بالاخره باید بخوری خوب شوی دیگر! لذا تمام اعمالی را كه یك سالك انجام می‌دهد این عمل اثر خاص خود را در كیفیت سلوك دارد.

من امروز می‌خواستم وارد تأثیر اعمال بر كیفیت راه بشوم كه این مسئله‌ای كه پیش آمد ظاهراً وقت را اشغال كرده و رفقا هم خسته شدند! و مسئله ناتمام ماند. البته چون حالم مساعد نبوده تا اینجا هم به نفس و همت رفقا ما مسئله را كشاندیم. ان‌شااللَه اگر خدا توفیق بدهد در جلسه بعد تا حدودی به این مسئله می‌پردازیم.

صحبت ما در این بود كه هر عملی را كه انسان انجام می‌دهد یك اثر خاص خود را دارد. امام صادق علیه‌السّلام می‌فرمایند: وَ جُملَة اشتِغالِه فی ما أَمَرَهُ تَعالی بِه وَ ینهاهُ عَنه. یك انسان باید تمام آن موجودیت رفتاری و كرداری و گفتاری و پنداری خود را بر اساس متابعت از اوامر الهی و از منهیات الهی قرار بدهد. چرا باید این‌طور باشد؟