
نحوۀ ارتباط و کیفیت تأثیر نفس و عمل انسان بر یکدیگر
كيفيت تأثير اعمال و رفتار انسانها بر نفس و روح آنها. شرح فقره: : و جملة اشتغاله فيما امره تعالي به و نهاه عنه. 1 هر يك از اعمالي را كه انسان در مقام عبوديت پروردگار انجام ميدهد يك اثر نفساني بر روح و ضمير او به جاي ميگذارد 2 اختلاف و تفاوت افراد در كيفيت وجود ظاهري و خصوصيات باطني از نحوۀ اتصال نفس به برزخ و مثال و ملكوت 3 ذكر برخي از قضايا در ارتباط با نحوۀ اتصال افراد با عالم مثال و اخبار از بعضي امور راجع به آينده 4 اختلاف مراتب افراد در نحوۀ اتصال با عالم مثال و ملكوت سفلی و كثرت مكاشفات باطني دليل بر ارتقاء و رشد روحي و نفسي ايشان نميباشد 5 از جمله خطرات مهم در نداشتن استاد خبير و كامل در راه سير و سلوك الهي اطلاع بر بعضي از مسائل عالم مثال و برزخ و ترتيب اثر دادن بر اساس آنها ميباشد 6 گمراهي يكي از اساتيد معروف اخلاق به واسطۀ مكاشفات شيطاني و نداشتن استاد خبير و كامل الهي 7 ذكر حكايتي از مرحوم علّامه طهراني مبني بر كيفيت تربيت ظريف و دقيق ايشان نسبت به افراد 8 هر يك از نيات و خطورات ذهني و اعمال انسانها در كيفيت حركت ايشان به سمت پروردگار و به دست آوردن توفيقات و سلب آنها نقش بسزايي دارند 9 عدم اطلاع و آگاهي افراد از تأثير اعمال و تكاليف عبادي بر روي نفس خويش 10 ذكر حكايتي مبني بر چگونگي تأثير اعمال و رفتار انسانها در ارتقاء و انحطاط مراتب كمالي ايشان 11 در راه سير و سلوك الهي قلّت مشاهدات باطنيه موجب تقويت قواي عقلاني و كمتر در معرض موانع و خطرات قرار گرفتن ميباشد 12 اولياء و بزرگان راه عرفان مسأله سير و سلوك راه پروردگار را به مسألۀ حفر کردن زمين براي به دست آوردن آب تشبيه ميكردند
نحوۀ ارتباط و کیفیت تأثیر نفس و عمل انسان بر یکدیگر
1أعوذباللَه من الشيطان الرجيم
بسم اللَه الرحمن الرحيم
وصلّى اللَه على سيّدنا و نبيّنا أبى القاسم محمّد
وعلى آله الطّيّبين الطّاهرين و اللعنة على أعدائهم أجمعين
وَ جُملَة اشتِغالِه فی ما أَمَرَهُ تَعالی بِه وَ ینهاهُ عَنه؛ امام صادق علیهالسّلام در حدیث شریف «عنوان» به این جمله میرسند كه: عبد، در مقام عبودیت باید تمام اعمال و كردار خود را با آنچه كه خدای متعال امر میكند و از آنچه كه خدای متعال نهی میكند صددرصد منطبق كند.
در جلسات اخیر كه از این قضیه صحبت به میان آمد و تا حدودی راجع به قسمت اول این كلام توضیحاتی داده شد، برای بسیاری از دوستان سؤالاتی پیش آمد كه بسیاری از آنها بهطور مشافهه و حضوری و بسیاری هم با نامه این مطلب را متذكر شدند كه چرا ما آثاری بر اعمال و رفتار خود در درون خود مشاهده نمیكنیم؟ و مگر نه اینست كه طبق مطالب گذشته باید هرعملی یك اثر نفسانی در وجود انسان باقی بگذارد؟ پس چطور این آثار در بسیاری از موارد مشاهده نمیشود؟
پیش از آنكه البته بهطور اجمال به آثار اعمال در نفس و بر كیفیت ترقی نفس بپردازیم؛ چون از این مطلب در آینده صحبت به میان خواهد آمد و راجع به بسیاری از اعمال و كرداری كه یك عبد و یك سالك در مقام عبودیت و سلوك باید به آن بپردازد در حدود ظرفیت و وسعت اطلاع، مطالبی به عرض رفقا و دوستان میرسد.
اما بهطور اجمال، امروز یك قدری راجع به این مسئله صحبت میشود و با توجه به عدم تناسب حالی كه داشتم و حتی احتمال میدادم به واسطه خستگی و بعضی از مسائل نتوانم در این مجلس شركت كنم، ولی علیكلحال خداوند تا اینجا توفیق داد از این به بعد هم با خداست كه تا كجا بتوانیم بكشیم. این مطلب مورد اتفاق همه بزرگان و اساتید فن در سیر و سلوك بوده و هست كه بدون شك و شبهه اعمالی را كه انسان در مقام عبودیت به آن میپردازد قطعاً یك اثر نفسانی بر روح و بر ضمیر او به جای خواهد گذارد. چه خود انسان نسبت به این مطلب اطلاع داشته باشد یا نداشته باشد.
