آثار سوء مباهات و راه‏هاى مقابله با آن‏

البته همان‌طوری كه قبلًا هم عرض شد و بزرگان هم می‌فرمودند رسیدن به كنه این مسئله در اختیار خود آن شخص نیست، باید شخص از یك مقام مافوقی به آن فرد نگاه كند تا بتواند این مطلب را ارزیابی كند. ولی انسان در آن حدود مدركات و سعه خودش می‌تواند بفهمد چقدر جلو آمده، چقدر پس رفته، چقدر آن قضایا و مسائل بر نفس او اضافه كرده است یا از نفس او كم كرده، چقدر در ارتباط با پدیده‌ها خود را نرم و ملایم یافته است یا خود را سفت، بنحوی كه نمی‌تواند از مسئله بگذرد. این را انسان خودش می‌تواند. این حقیقت حقیقت سلوك است. اوّل و آخر و وسط و تمام این مسیر سلوك در این نكته می‌گنجد كه انسان در عملی كه انجام می‌دهد چقدر به آن مسئله عبودیت نزدیك شده و از آن حقیقت عبودیت چقدر لمس كرده و چقدر مس كرده این مسئله مسئله حقیقت عبودیت و حقیقت سلوك است.

بنابراین اگر یك فرد در مقام اطاعت در اوامر و نواهی بیاید، آن‌وقت جایی باقی می‌ماند تا اینكه بیاید به دیگران فخر بفروشد؟ اینكه درست مخالف با طریق و مسیر است. من این عمل را انجام دادم فلانی چه كرده؟ من ده روز این سخنرانی را كردم ببینید چقدر قشنگ سخنرانی كردم، چقدر خوب مطالب را گفتم، چقدر افراد به‌به و چه‌چه كردند، امسال سخنرانی من بهتر از پارسال بود، فلان‌كس كه رفت در فلان‌جا چه حرف‌هایی زد، بعد مطالب خودش را با مطالب آن شخص مقایسه كند بگوید: نه من بهتر گفتم، بیشتر جا افتاد، قضایای من بهتر بود. هان؟! دیگر فرصت پیدا نمی‌كنی. اگر تو برای امام حسین می‌خواهی حرف بزنی دیگر دنبال چه داری‌می‌گردی؟ این بد شد آن بد شد، این خوب شد آن بهتر شد، آن بالاتر شد، آن پایین‌تر شد. دیگر دنبال چه داری می‌گردی؟ امسال بهتر بود پارسال بهتر بود، سال دیگر بهتر خواهد شد، سال دیگر این را اضافه كنم، این را یك قدری كمترش كنم، به آن روز این مطلب را اضافه كنم، آن روضه را این قسم بیاورم، این كیفیت بكنم مجلس بهتر بگیرد. چیست آقا جان اینها؟ اینها همه شیطان است دارد از این راه وارد می‌شود. صحبتی آمده توفیقی خدا نصیب كرده در مجلس سیدالشّهدا دو كلام گفته شده تمام شد و رفت والسّلام تمام شد.