
کیفیت ذکر دائمی خداوند و اهمیت دوام بر عمل
معنای ذکر خدا. ارزش یافتن ذکر، به سبب ایجاد یاد خدا. اهمیّت دوام بر عمل. ضربالمثل «عبادت قورباغه». فضای خالی از ازدحام و غوغای نفوس آخر شب. اهمیّت رفق و مدارای با نفس در سیر و سلوک. تمثیل زیبای روایی از عدم رِفق با نفس. دوام مشغولیّت نفس. ذکر امور باقیه بهتر است یا ذکر امور فانیه؟!. اهتمام مرحوم قاضی به یاد خدا و دوری از کلام دنیوی. طلب امام سجّاد علیه السلام از خداوند مواهب لا یتناهیٰ را. استحباب دعا کردن برای تشرّف به حج. داستان تشرّف خواهر مؤلّف به حجّ تمتّع. امام مجتبی علیهالسّلام بیست و پنچ مرتبه پیاده حج کردند. معنای اصطلاحی سنّت. کیفیّت «نماز والدین». حکایتی در کیفیّت رسیدن نماز والدین به آنها. سالک باید دل پدر و مادر را بهدست بیاورد. در همۀ خیرات، ما را با مؤمنین عالَم شریک کن. حکایت مرحوم علاّمه و دعای رفیقی در حقّ او. توصیههای پیامبر اکرم به حضرت فاطمۀ زهرا علیهما السّلام در اعمال قبل از خواب. مزاح پیامبر اکرم صلّی اللَه علیه و آله با اصحاب در مسجد. مزاح پیامبر و امیرالمؤمنین علیهما السّلام با همدیگر. مزاح پیامبر اکرم با زن شاکی از شوهرش. مشرکین، وجودشان در عالم گم میشود. بهترین روزها، روز مرگ است با نامه قبولی اعمال. از هر کسی بیرحمتر، نفس انسان است. خداوندا! آن نعمت صالحی را که دادی از من سلب نکن.
کیفیت ذکر دائمی خداوند و اهمیت دوام بر عمل
توضیحات:
معنای ذکر خدا. ارزش یافتن ذکر، به سبب ایجاد یاد خدا. اهمیّت دوام بر عمل. ضربالمثل «عبادت قورباغه». فضای خالی از ازدحام و غوغای نفوس آخر شب. اهمیّت رفق و مدارای با نفس در سیر و سلوک. تمثیل زیبای روایی از عدم رِفق با نفس. دوام مشغولیّت نفس. ذکر امور باقیه بهتر است یا ذکر امور فانیه؟!. اهتمام مرحوم قاضی به یاد خدا و دوری از کلام دنیوی. طلب امام سجّاد علیه السلام از خداوند مواهب لا یتناهیٰ را. استحباب دعا کردن برای تشرّف به حج. داستان تشرّف خواهر مؤلّف به حجّ تمتّع. امام مجتبی علیهالسّلام بیست و پنچ مرتبه پیاده حج کردند. معنای اصطلاحی سنّت. کیفیّت «نماز والدین». حکایتی در کیفیّت رسیدن نماز والدین به آنها. سالک باید دل پدر و مادر را بهدست بیاورد. در همۀ خیرات، ما را با مؤمنین عالَم شریک کن. حکایت مرحوم علاّمه و دعای رفیقی در حقّ او. توصیههای پیامبر اکرم به حضرت فاطمۀ زهرا علیهما السّلام در اعمال قبل از خواب. مزاح پیامبر اکرم صلّی اللَه علیه و آله با اصحاب در مسجد. مزاح پیامبر و امیرالمؤمنین علیهما السّلام با همدیگر. مزاح پیامبر اکرم با زن شاکی از شوهرش. مشرکین، وجودشان در عالم گم میشود. بهترین روزها، روز مرگ است با نامه قبولی اعمال. از هر کسی بیرحمتر، نفس انسان است. خداوندا! آن نعمت صالحی را که دادی از من سلب نکن.
کیفیت ذکر دائمی خداوند و اهمیت دوام بر عمل
11هر کس یک آیینی دارد؛ مردم آیینی دارند، قومها، عشیرهها، طوایف، اُمم، هرکدامیک سنّتی دارند، سنّتهای جاهلی، بدعتهای جاهلی، مغزها را گرفته و همۀ مردم را در اوهام مُتحَجِّر و مُتقَشِّر کرده است «خدایا ما را بمیران بر سنّت خودت، بر آیین خودت» [خدایا] تو هم آیین داری، آیین تو ”لا إله إلّا اللَه“ است؛ غیر از تو هم هیچ چیزی در عالمِ وجود نیست.1 این آیین خدا است؛ ملّت پروردگار، آیین پروردگار، قرآن کریم و احکام او است که همه بر محور توحید دور میزند. ما را بر این آیین بمیران! و از تمام آیینها و سنّتهای جاهلی، ما را برحذر بدار! و هر آیینی که غیر از آیین تو باشد، بدون استثنا از سنّتهای جاهلی و از آیینهای جاهلی است. و بین کفر و اسلام که فاصله نیست.
معنای اصطلاحی سنّت
و سُنَّةِ نبیّکَ صَلَّی اللَه عَلَیهِ و آلِهِ؛ «ما را بر سنّت پیغمبرت بمیران!»
سنّت: یعنی آن عملی که انجام میدهد و آن عمل، نه از نقطۀ نظر کار شخصی اوست؛ از نقطۀ نظر یک کار اصولی است که برای تمام امّت، مقدّر فرموده و معیّن فرموده، و خودش بهعنوان الگو و بهعنوان برنامه، آن عمل را انجام میدهد که مردم از روی دست پیغمبر رفتار کنند. این را میگویند: سنّت. ما را بر سنّت پیغمبرت صلّی اللَه علیه و آله بمیران!
اللَهمّ اغفِر لی و لِوالِدَیَّ و ارحَمهُما کما ربَّیانی صَغیرًا! إجزِهِما بِالإحسانِ إحسانًا و بِالسَّیئاتِ غُفرانًا!
«خدایا مرا بیامرز، و پدر و مادر مرا بیامرز و آن دو را مورد رحمت خود قرار بده، کما اینکه در حال کودکی آنها مرا تربیت کردند! و آنها را به احسانی که دربارۀ من کردند جزای احسان بده! و گناهانی هم که انجام دادند همه را مورد غفران و آمرزش خود قرار بده!»
این هم دعا برای پدر و مادر! و مستحب است که همیشه انسان برای پدر و مادر خودش دعا کند، پدر و مادر منتظرند.2 اوّل، حضرت سجّاد بر پیغمبر و بر اهلبیت پیغمبر دعا کرد، از او گذشت به پدر و مادر؛ چون پدر و مادر هم مقدّمۀ وجود انساناند و تا رحمت به ایشان نرسد، رحمت به انسان نمیرسد. اوّل انسان باید صلوات بفرستد و دعا کند، بعد برای خودش دعا کند؛ چون آنها اصل هستند و انسان فرع. پدر و مادر هم همینطور هستند، پدر و مادر نباید فراموش شوند.
- جهت اطّلاع از مفاد کلمه «لا اله إلاّ الله»، رجوع شود به نور ملکوت قرآن، ج ٤، ص ١٩٦؛ رسالۀ سیر و سلوک منسوب به بحرالعلوم، ص ١٩٢.
- الکافی، ج ٢، ص ١٥٩:
«از معمّر بن خلاّد روایت است: از امام رضا علیه السّلام پرسیدم: آیا برای پدر و مادرم دعا کنم اگرچه مذهب حق را نشناسند؟
حضرت فرمود: اُدعُ لَهُما و تَصَدَّق عَنهُما؛ و إن کانا حَیَّینِ لا یَعرِفانِ الحَقَّ فَدارِهِما فإنَّ رَسولَ اللهِ صلّی الله علیه و آلِهِ و سلّم قالَ: إنَّ اللهَ بَعَثَنی بِالرَّحمةِ لا بِالعُقوقِ.
”برای آنها دعا کن و از جانب آنها صدقه بده! و اگر زنده باشند و مذهب حق را نشناسند با آنها مدارا کن؛ زیرا رسول خدا صلّی الله علیه و آله فرمود: خدا مرا به رحمت فرستاده است نه به عُقوق و بیمهری و ناسپاسی!“»
