
کیفیت ذکر دائمی خداوند و اهمیت دوام بر عمل
معنای ذکر خدا. ارزش یافتن ذکر، به سبب ایجاد یاد خدا. اهمیّت دوام بر عمل. ضربالمثل «عبادت قورباغه». فضای خالی از ازدحام و غوغای نفوس آخر شب. اهمیّت رفق و مدارای با نفس در سیر و سلوک. تمثیل زیبای روایی از عدم رِفق با نفس. دوام مشغولیّت نفس. ذکر امور باقیه بهتر است یا ذکر امور فانیه؟!. اهتمام مرحوم قاضی به یاد خدا و دوری از کلام دنیوی. طلب امام سجّاد علیه السلام از خداوند مواهب لا یتناهیٰ را. استحباب دعا کردن برای تشرّف به حج. داستان تشرّف خواهر مؤلّف به حجّ تمتّع. امام مجتبی علیهالسّلام بیست و پنچ مرتبه پیاده حج کردند. معنای اصطلاحی سنّت. کیفیّت «نماز والدین». حکایتی در کیفیّت رسیدن نماز والدین به آنها. سالک باید دل پدر و مادر را بهدست بیاورد. در همۀ خیرات، ما را با مؤمنین عالَم شریک کن. حکایت مرحوم علاّمه و دعای رفیقی در حقّ او. توصیههای پیامبر اکرم به حضرت فاطمۀ زهرا علیهما السّلام در اعمال قبل از خواب. مزاح پیامبر اکرم صلّی اللَه علیه و آله با اصحاب در مسجد. مزاح پیامبر و امیرالمؤمنین علیهما السّلام با همدیگر. مزاح پیامبر اکرم با زن شاکی از شوهرش. مشرکین، وجودشان در عالم گم میشود. بهترین روزها، روز مرگ است با نامه قبولی اعمال. از هر کسی بیرحمتر، نفس انسان است. خداوندا! آن نعمت صالحی را که دادی از من سلب نکن.
کیفیت ذکر دائمی خداوند و اهمیت دوام بر عمل
توضیحات:
معنای ذکر خدا. ارزش یافتن ذکر، به سبب ایجاد یاد خدا. اهمیّت دوام بر عمل. ضربالمثل «عبادت قورباغه». فضای خالی از ازدحام و غوغای نفوس آخر شب. اهمیّت رفق و مدارای با نفس در سیر و سلوک. تمثیل زیبای روایی از عدم رِفق با نفس. دوام مشغولیّت نفس. ذکر امور باقیه بهتر است یا ذکر امور فانیه؟!. اهتمام مرحوم قاضی به یاد خدا و دوری از کلام دنیوی. طلب امام سجّاد علیه السلام از خداوند مواهب لا یتناهیٰ را. استحباب دعا کردن برای تشرّف به حج. داستان تشرّف خواهر مؤلّف به حجّ تمتّع. امام مجتبی علیهالسّلام بیست و پنچ مرتبه پیاده حج کردند. معنای اصطلاحی سنّت. کیفیّت «نماز والدین». حکایتی در کیفیّت رسیدن نماز والدین به آنها. سالک باید دل پدر و مادر را بهدست بیاورد. در همۀ خیرات، ما را با مؤمنین عالَم شریک کن. حکایت مرحوم علاّمه و دعای رفیقی در حقّ او. توصیههای پیامبر اکرم به حضرت فاطمۀ زهرا علیهما السّلام در اعمال قبل از خواب. مزاح پیامبر اکرم صلّی اللَه علیه و آله با اصحاب در مسجد. مزاح پیامبر و امیرالمؤمنین علیهما السّلام با همدیگر. مزاح پیامبر اکرم با زن شاکی از شوهرش. مشرکین، وجودشان در عالم گم میشود. بهترین روزها، روز مرگ است با نامه قبولی اعمال. از هر کسی بیرحمتر، نفس انسان است. خداوندا! آن نعمت صالحی را که دادی از من سلب نکن.
کیفیت ذکر دائمی خداوند و اهمیت دوام بر عمل
8إنّ لَنا فیکَ أمَلًا طَویلًا؛1 «ما خیلی آروزی بزرگی دربارۀ تو داریم!»
وقتی حضرت سجّاد اینطور میگوید، ما چه بگوییم؟! به ما یاد میدهد دیگر.
و ارزُقْنا مِن مَواهِبِکَ؛ «از آن روزیهای زیاد نصیب ما کن!» از این چیزها به ما بدهی ما سیر نمیشویم و تو هم خدای رزّاقی: ﴿إِنَّ ٱللَهَ هُوَ ٱلرَّزَّاقُ ذُو ٱلۡقُوَّةِ ٱلۡمَتِينُ﴾،2 و وظیفۀ رزّاق این است که مرزوق را روزی بدهد؛ روزی ما باید یک روزیای باشد که ما را سیر کند، و الاّ حاشا به کرم تو که ما را در سر سفرۀ خود دعوت کنی و آنوقت غذا به اندازۀ ما نیاوری! این خوب نیست. اگر راضی میشوی که بگویند: این خدا، خدایی است که مرزوق را سیر نمیکند و از سر سفرهاش گرسنه بلند میشوند، بهخصوص در افطار ماه رمضان، خُب بکن! اگر نه، یک خدای رزّاقی هستی که باید سیر کنی، ما را باید سیر کنی دیگر! إنّ لَنا فیکَ أمَلًا طَویلًا! ما اینطوری هستیم.
و ارزُقْنا مِن مَواهِبِکَ و أنعِم عَلَینا مِن فَضلِکَ؛ «إنعام کن بر ما از فضل خودت!»
بریز به آن مقداری که ما دیگر نه دست بشناسیم از پا و سر بشناسیم از دست؛ هیچ نشناسیم! چه چیزی بشناسیم فقط؟ اشتهای به ذکر خودت.
و ارزُقْنا حَجَّ بَیتِکَ و زِیارَةَ قَبرِ نَبیّکَ صَلَواتُکَ و رَحمَتُکَ و مَغفرتُکَ و رِضوانُکَ علَیهِ و علیٰ أهلِ بَیتهِ، إنّکَ قَریبٌ مُجیبٌ.
«ما را روزی کن اینکه قصد کنیم و بیاییم خانۀ تو را زیارت کنیم و حج انجام بدهیم و زیارت قبر پیغمبرت را بجا بیاوریم، که صلوات و رحمت و مغفرت و رضوان تو بر آن پیغمبر و بر اهلبیت آن پیغمبر باشد!
تو هم خیلی نزدیکی و اجابت میکنی و حرف ما را هم گوش میکنی! این دعای ما را هم مستجاب کن که حج را انجام بدهیم!»
استحباب دعا کردن برای تشرّف به حج
مستحبّ است که انسان همیشه از خداوند علیّأعلیٰ تقاضا کند برای حج.3 حج خیلی عبادت خوبی است، خیلی خوب است! و مستحبّ مؤکّد است که انسان هر سال حج کند4 و یک عملی است که واقعاً عوض میکند؛ افرادی که حج نکردند نمیدانند، افرادی که حج کردند میدانند که اینها حج انسان را اصلاً عوض میکند!5
- مصباح المتهجّد و سلاح المتعبّد، ج ٢، ص ٥٨٦، فرازی از دعای ابوحمزۀ ثُمالی.
- سوره ذاریات (٥١) آیه ٥٨. رسالۀ نکاحیّه، ص ١٣٨:
«مسلّماً خداوند است تنها که او بسیار روزیدهنده است و دارای قوّت و قدرتی محکم و استوار میباشد.» - درخواست و دعای برای تشرّف به حج در بسیاری از ادعیه وارد شده است؛ خصوصاً در ادعیۀ ماه مبارک رمضان و از جمله: اقبال الأعمال، ج ١، ص ٢٤:
«از امام صادق و امام کاظم علیهما السّلام روایت است که فرمودند:
”در تمام ماه مبارک رمضان از ابتدا تا آخرش بعد از هر نماز فریضه بگویید:
اللهمّ ارزُقنی حَجَّ بَیتِکَ الحَرامِ فی عامی هَذا و فی کُلِّ عامٍ، ما أبقَیتَنی فی یُسرٍ مِنکَ و عافیةٍ و سَعَةِ رِزقٍ، و لا تُخلِنی مِن تِلکَ المَواقِفِ الکَریمةِ و المَشاهِدِ الشّریفةِ و زیارةِ قبرِ نبیِّکَ صَلَواتُکَ عَلیهِ و آلِهِ، و فی جَمیعِ حَوائجِ الدّنیا و الآخِرةِ فَکُن لی! اللهمّ إنّی أسألکَ فیما تَقضی و تُقَدِّرُ مِنَ الأمرِ المحتومِ فی لیلةِ القدرِ مِنَ القضاءِ الّذی لا یُرَدُّ و لا یُبَدَّلُ أن تَکتُبَنی مِن حُجّاجِ بَیتِکَ الحرامِ، المَبرورِ حَجُّهم، المَشکورِ سَعیُهم، المَغفورِ ذُنوبُهم، المُکَفَّرِ عَنهم سَیِّئاتُهم؛ و اجعَل فیما تَقضی و تُقَدِّرُ أن تُطیلَ عُمُری فی طاعَتِکَ و تُوَسِّعَ علَیَّ رِزقی و تُؤَدِّیَ عَنّی أمانَتی و دَینی! آمینَ رَبَّ العالَمینَ“». - رجوع شود به وسائل الشّیعة، ج ١١، ص ١٣٣.
- جهت اطّلاع از اهمیّت بجا آوردن حج در أوان سنّ بلوغ و تأثیرات شگرف این فریضه در روح و جان انسان رجوع شود به روح مجرّد، ص ٥٠٠.
