علت خلقت شیطان‏

أعوذباللَه من الشیطان الرجیم

بسم اللَه الرحمن الرحیم

و صلّی اللَه علی سیّدنا و نبیّنا أبی القاسم محمّد

و علی آله الطّیّبین الطّاهرین و اللعنة علی أعدائهم أجمعین

امام صادق علیه السّلام می‌فرمایند : فَإذَا أَکْرَمَ اللَه الْعَبْدَ بِهَذِهِ الثَّلَاثَةِ هَانَ عَلَيْهِ الدُّنْيَا وَ إبْلِيسُ وَ الْخَلْقُ. 

اگر خدای متعال فردی را موّفق كند كه این سه مطلب در او حاصل بشود، یعنی همۀ آنچه را كه خداوند به او داده ‌است را امانت ببیند؛ یك روزی به او داده ‌شده و روز دیگر از او گرفته خواهد ‌شد. خب این یك واقعیت است دیگر در این كسی نمی‌تواند شك كند آیا ما می‌توانیم آنچه را كه فعلاً داریم برای ابد نگه داریم؟! ما خودمان را نمی‌توانیم نگه داریم می‌خواهیم اموالمان را نگه داریم؟ 

و هرچه كه خداوند در تملّك ما قرار داده ‌است همۀ آن‌ها عاریه‌ای است و جنبۀ استقلالی ندارد.

به قول مرحوم آقا که می‌فرمودند: عاریه را باید به صاحب عاریه برگرداند. او یك روزی داده‌ و یك روز می‌گیرد و خوشا به حال آن كسی كه این مطلب را در همان وقت ادراك كند و احساس كند نه آنكه فرصت بگذرد به ‌هنگامی كه بالإجبار می‌خواهند او را از این تعلّقات بكنند آن ‌موقع تازه متوجّه بشود كه عجب تمام این بیا و بروها، تمام این تعلّقات، تمام این خصوصیات، تمام آن جاذبه‌ها آن چه را كه او حقیقت می‌پنداشت و به خود نسبت می‌داد تمام این‌ها همه عاریه بوده است! 

یك‌ وقتی در یك مجلسی در مشهد مجلس عقدی بود، من كنار مرحوم آقا نشسته بودم ـ البّته ایشان یك مقدار دورتر بودند، یكی دو، سه صندلی فاصله بود ـ یك فردی كه خیلی نسبت به مسائل مستحدثه حساسیت نشان می‌داد و خیلی مطلب را بیش از آن چه كه بوده تعظیم می‌كرد و تجلیل می‌كرد، و خیلی مسأله را از واقعیت خودش در میان افراد بزرگتر می‌نمود. و دیشب در همین‌جا عرض‌كردم كه چه بسا بر مرحوم آقا هم اعتراضاتی و كنایه‌هایی و طعنه‌هایی داشت، نسبت به عدم دخالت و تدخّل در امور. ایشان هم كنار مرحوم آقا نشسته ‌بود و صحبت از این بود كه هستند افرادی، ممكن است پیدا بشوند كه این‌ها تالی تلو امام باشند، و مانند امام علیه‌السّلام باشند و اعمالشان و رفتارشان درست همانند امام علیه‌السّلام باشد و فقط فاصله بین این‌ها و بین امام آن مرتبه عصمت، كه خب آن یك مرتبه‌ای است كه خداوند داده است و حالا آن را دیگر نمی‌شود كاریش كرد و إلاّ آن را هم از امام علیه‌السّلام می‌گرفتند. می‌گفتند: نه، او هم مثل بقیه است نه احتمال دارد باشند و هستند و ما در زمان خودمان می‌بینیم و خیلی افرادی را می‌بینیم که این‌ها به این كیفیت هستند.