تبیین مسئلۀ ارتداد و شرایط تحقق آن و کیفیت تعامل مسلمانان با سایر مذاهب

وقتی‌كه انسان احساس می‌كند این محیط برای او مضر است، سكونت در این محیط برای او و زن و فرزند او ضرر دارد، توطن در بلاد كفر برای او مضر است، دیگر از اینجا نمی‌تواند بگوید من فرهنگ قبل را داشتم، من در چه محیطی به دنیا آمدم. آمدی كه آمدی آن برای قبل است. وقتی این مطلب را فهمید باید به آن ترتیب اثر بدهد. وقتی احساس كرد كه در یك همچنین موقعیتی اگر قرار بگیرد برای او مضر است، اینجا دیگر نباید بگوید كه پدر و مادر من كه هستند، فلانی پدر و مادرش این است این كار را كرده؟ هنر نكرده. اگر من هم بودم همین كار را می‌كردم. نه! وقتی این مطلب را فهمید. آن فهمیدن یعنی باز شدن دریچه، آن فهمیدن یعنی به وجود آمدن راه، آن فهمیدن یعنی عنایت برای هدایت و برای رشد. قبل از اینكه انسان بفهمد یعنی هنوز دریچه بسته است، قبل از اینكه انسان این مطلب به نظرش برسد هنوز این راه بسته است، قبل از اینكه انسان به این نكته اطلاع و آشنایی پیدا بكند، یعنی هنوز این پرونده باز نشده.

ولی وقتی‌كه انسان فهمید، وقتی‌كه انسان به گوشش خورد، وقتی‌كه انسان این مطلب را درك كرد، همان درك كردن یعنی هدایت، همان درك كردن یعنی‌ أَ لَمْ يَجِدْكَ يَتِيماً فَآوى‌ الضحی، ٦ وَ وَجَدَكَ ضَالًّا فَهَدى‌ الضحی، ٧ آن‌ وَ وَجَدَكَ ضَالًّا فَهَدى‌ یعنی الان همین الان كه فهمیدیم. همین الان در این ساعت، ساعت یازده و ربع روز جمعه اینجا نشستیم، یعنی همین. همین كه كتاب بزرگان را باز می‌كنید و یك صفحه را می‌خوانید یعنی همین، نه، دنبال چیز دیگر برای چه می‌گردیم؟ برای چه ما دیگر دنبال مطلب دیگری می‌گردیم؟ برای چه می‌خواهیم یك مسئله غیرعادی اتفاق بیفتد؟

در مكتب قرآن و در مكتب توحید و در مكتب عرفان و مكتب اهل بیت، در این مكتب كه همه اینها مكتب واحد است. در این مكتب واسطه مطرح نیست، اصل مطلب مطرح است. اینكه واسطه كیست مطرح نیست. واسطه جبرائیل است. یك وقتی خود عنایت الهی دخل و تصرف در آن شئون وجود و در قلب و ضمیر و نفس انسان می‌كند آن مطلب دیگری است، آن مطلب مطلب غیرعادی است و مسیر مسیر غیرعادی است و آن مسئله فرق می‌كند. البته این را هم خدمت رفقا عرض بكنم كه خیال نكنید آن هم اختصاص به عده‌ای دارد، نخیر! همان مطلبی كه برای ما حاصل می‌شود، همان كه شما یك صفحه می‌خوانید و این صفحه در وجود شما اثر می‌گذارد و شما را به خود فرو می‌برد، همان كار را می‌كند كه برای او آن كار را كرده است. تمام آنچه كه برای انسان حاصل می‌شود، چه در مقام علمی و چه در مقام تغییر درونی همه از یك سنخ است. معجزه یعنی همین؛ معجزه یعنی شما یك صفحه از كتاب بزرگان را بخوانید و فردا تصمیمتان را راجع به فلان شخص تغییر بدهید. این می‌شود معجزه. این با آن معجزه‌ای كه امام رضا علیه السّلام كردند و آن شیر را كه در پرده بود¹ تبدیل به یك شیر چند صد كیلویی كردند و آن شخص شعبده‌باز و همه را یك لقمه كرد و بعد هم آمد خدمت حضرت و گفت این مأمون را هم ترتیبش را بدهم یا نه؟ او هم افتاد غش كرد. حضرت فرمود: نه او را ولش كن. آن با آن معجزه حضرت هر دو یكی است هر دو از یك جا نشأت می‌گیرند.