تبیین مسئلۀ ارتداد و شرایط تحقق آن و کیفیت تعامل مسلمانان با سایر مذاهب

ما این مطلب را در گذشته می‌دیدیم، در تجربه با بزرگان ما این مسئله را مشاهده می‌كردیم كه افراد كه می‌آیند ابتداءً با شور و شوق و حرارت با فرح، انبساط با یك گرمی، ولی یك مدتی كه می‌گذرد، نه! همین می‌آید. این مجالس‌اول مجالس جذب بود، جلب توجهات بود، جلب روحانیت بود. ولی بعد دیگر این مجلس می‌شود هیئت. اگر نرویم بد است دیگر، بد است می‌گویند چرا نیامدی؟ چرا عصر جمعه نیامدی؟ اگر شب نرویم می‌گویند ... تمام شد دیگر نرو، به اینجا كه كار رسید دیگر فایده ندارد. نه! به اینجا بروی فایده ندارد، هیچ نفعی نمی‌بری، بیخود هم زحمت نكش بنشین بابا پیش زن و بچه، هیچ فایده‌ای ندارد. وقتی نگرش به اینجا برسد، نگرش و تفكر وقتی به این نقطه برسد كه برویم بالاخره رفقایمان را هم می‌بینیم، برویم بالاخره نگویند چرا، برویم به اینجا، تمام شد. اینجا خطر است، دیگر رفتن فایده‌ای ندارد، باید آن حالت با آن حالت هر دو یكی باشد. حالت ابتدا با حالت انتها باید هر دو یكی باشد. اگر یكی بود به هر كیفیتی بروی استفاده‌ات را می‌كنی. استفاده‌ات را می‌كنی؛ چون خدا می‌آید با قلبت كار دارد، با باطنت كار دارد، با سرّت كار دارد. این می‌آید در آنجا می‌ماند و می‌ایستد.

این مطالب را ما مشاهده می‌كردیم و جالب اینجاست كه در همین نقطه هم بین افراد اختلاف است. ممكن است برای بعضی از افراد به ملاحظه اینكه انسان همه به متابعت از احساس حواس جاذبه‌های ظاهری هست در بعضی از موارد برای انسان حالاتی پیش بیاید، خواب‌هایی پیش بیاید، مكاشفاتی پیش بیاید، مطالب غیرعادی می‌بینیم، اشتیاق داریم این اشتیاق دروغین است، این اشتیاق برای واقعیت نیست، این اشتیاق برای این جاذبه است. تمام جاذبه‌ها همه جاذبه‌های سوری است. این سعی و این اهتمام هم باز فایده‌ای ندارد. این باز مثل چی می‌ماند؟ البته نه حالا صد در صد مثل دنیا مثل آنهایی كه ... ولی نه! همان رنگ را دارد. ملاك همان است، مناط همان است. اگر یك مدت بگذرد حالت خوشی برایش پیدا نشود یك خورده همچنین گرفته می‌شود. آقا مدتی است كسالت پیدا كردیم یك چیزی، خلاصه برنامه‌ای ... كسالت ندارد برای چه؟ دنبال چه بودی؟ خوابی می‌دیدیم. او صلاح را بهتر تشخیص می‌دهد كه در چه وضعیتی چه حالی برای انسان پیش بیاورد.