حقیقت وحی وکیفیت نزول آن بر قلب پیامبر اكرم
ابعاد گسترده مسئله ریاضت نفس , کیفیت نزول قرآن بر قلب پیامبر اکرم صلی اللَه علیه وآله وسلم. 1 بیان معنای لغوی و اصطلاحی ریاضت نفس 2 هر یک از رائحه های خوش و صوتهای زیبا و مناظر جمیل می تواند در رشد وکمال انسان و حرکت انسان به سوی تجرد مفید و موجب تسریع یا توقف شود. 3 از جمله تمایلات و خواستهایی که نفس نسبت به آنها اشتیاق و التذاذ دارد ، مساله محبوبیت و شهرت می باشد. 4 سخن مرحوم علامه طهرانی به حضرت استاد مبنی بر اینکه اگر خیر دنیا و آخرت را می خواهی ناشناخته بمان . 5 بزرگترین آفت برای دین وسعادت انسان مسأله شهرت و معروف شدن است،البته مشروط بر اینکه خواست خدا بر مشهور شدن و معروف شدن شخص نباشد. 6 مرحوم علامه طهرانی می فرمودند: ما کتابهای خود را برای کسانی نوشته ایم که قلب خود را به روی واقعیات و حقایق عالم وجود نبسته و راه خود را با خدا مسدود نکرده اند. 7 قرآن کریم برای افرادی که خود را به نادانی وتجاهل می زنند و با مطالب حق و واقع معانداً برخورد می کنند، نازل نشده است. 8 همۀ کلمات و حروف قرآن کریم حکایت از یکسری واقعیاتی می کنند، که در نفس پیامبر موجود است. 9 بیان فرق میان کلمات قرآن با دیگر کلمات رسول خدا ، 10 هر آیه از آیات قرآن در انطباقش با آن حقایقی که حکایت از آنها می کند نظم خاص خود را دارد و فقط کسی می تواند بر این نظم خاص اطلاع و اشراف داشته باشد که به آن حقایق اطلاع پیدا کرده باشد. 11 کلام مرحوم علامه طهرانی راجع به این بیت حافظ علیه الرحمة به بوی نافه ای کآخر صبا زان طرّه بگشاید زتاب جعد مشکینش که خون افتاد در دلها 12 ذکر کلامی از مرحوم آیةاللَه انصاری مبنی بر عدم قبول رشوه 13 بیان اقسام و مراتب سه گانه نفوس 14 اولیای الهی تکویناً نمی توانند مرتکب خلاف و گناه یا تصور و نیت آن شوند زیرا به مقام طهارت رسیده اند. 15 سوال علامه طهرانی از علامه طباطبایی مبنی بر اینکه چگونه پیامبر صلی اللَه علیه وآله وسلم بعد از نزول هر آیه ای از آیات قرآن ، حتی با گذشت سالها می توانستند عیناً آن را بخوانند.
مرتب سازی:
حقیقت وحی وکیفیت نزول آن بر قلب پیامبر اكرم
16این ریاضتی كه نسبت به امور، بزرگان بیان كردهاند این ریاضت همانطوری كه عرض شد به تمام آثار وجود، چه از نظر ظاهری و فیزیكی و چه از نظر باطنی، به همه آنها برمیگردد، یعنی ریاضت در برابر شخصیت، ریاضت در برابر سید، ریاضت در برابر جلب نفوس، ریاضت به مشهور شدن، ریاضت تمام اینها را در بر میگیرد و همینطور نسبت به مسائلی كه مربوط به بدن و آنچه را كه مربوط به امور مادی و امور جسمانی است قبل از پرداختن به آنچه كه امام علیهالسّلام میفرمایند كه نسبت به آن خواهیم رسید، در وهله اول مطلب ما مربوط به مساله ازدواج است چون در دو نكته، در وضعیت انسان بخصوص وضعیت سالك تأثیر بسیار قویمی دارد و تأثیر بسیار عجیبی دارد كه یكی مساله مساله نكاح است و مساله ازدواج است و آن جوانب و شوائب این مساله و آنچه كه مربوط به این قضیه است و دیدگاه اسلام نسبت به این مساله چگونه است؟ نسبت به تعدد ازدواج چگونه است؟ نسبت به دوام یا منقطع بودن چگونه است؟ در چه زمینههای انسان میتواند نسبت به این مساله اقدام كند؟ در چه زمینههای نمیتواند اقدام كند؟ در كجا برای او مفید است و در كجا برای او مضر است و در كجا او را متوقف میكند؟ در چه مواردی موافق با رضای الهی است و در چه مواردی موافق با رضای نفس است؟ و بخصوص این قضیه از آنجایی كه نه تنها نسبت به وضعیت ظاهری انسان بستگی دارد نسبت به تعلقات انسان و سلائق انسان و حركت انسان و افكار انسان و نگرش انسان تأثیر بسیار مهمی دارد، من نظرم این بود كه امروز بطور كلی بحث را نسبت به این انجام بدهیم، البته با یك جلسه این قضیه تمام نمیشود چون فروعات مختلفی دارد كه باید به آن پرداخته بشود و بطور كلی از دو دیدگاه یك دیدگاه فقهی و شرعی و دیدگاه دوم دیدگاه اخلاقی و سلوكی، كه بحث راجع به هردوی اینها بسیار مهم است، هم از نقطه نظر فقهی، چون بنده میبینم این مساله خیلی مبتلابه است سوالاتی كه میشود، اشكالاتی كه میشود، نزاعهایی كه میشود، اختلافاتی كه در اینجا هست در همه به اصطلاح سطوح و خب بعضی از اینها ناشی از عدم اطلاع بر موازین است و بعضی ناشی از بعضی كوتاهیها است و بعضی از اینها ناشی از بالا بودن توقعها است و بعضی از اینها مربوط به مسائل اجتماعی است و من حیث المجموع در این مساله باید صحبت بشود كه رفقا اطلاع داشته باشند. هم از نقطه نظر فقهی و شرعی كه مطلب به چگونه است و هم از نظر سلوكی كه حال از نقطهنظر فقهی حكم خاصی دارد آیا آن حكم با حكم اخلاقی منطبق است؟ یا ممكن است متفاوت باشد با حكم سلوكی؟ در این قضیه ممكن است تفاوت داشته باشد؟ و مراحل تفاوتش به چگونه است؟ از نظر اهتمام در این قضیه ممكن است چند جلسهای از جلسات ما را به خود اختصاص بدهد تا اینكه بعد راجع به بحث مأكولات و اینها كه امام صادق علیهالسّلام فرمودند به آنها بپردازیم ولی امروز مطلب به طور كلی به راه دیگری رفت و مساله به صورت دیگری درآمد.