حجیت ذاتی قول و فعل اولیاء خدا

جریان خیلی مفّصل است كه به نصیحت همین مرحوم آشیخ محمّد حسن نجم آبادی بود كه رو كرد به افراد، گفت رفقا، حرف من را می‌پذیرید یا نه؟ همه گفتند ما حرف تو را می‌پذیریم! مرحوم حاج حبیب اللَه رشتی، اصلًا یك دریایی بود همه گفتند ما حرفت را می‌پذیریم. گفت: هیچ‌كس مانند میرزا، كلید بهشت و جهنّم را نمی‌تواند در جیبش نگه دارد! این مسئولیت از عهده ما برنمی‌آید. گفتند: خیلی خب! وقتی آمد، همه دفعتاً با هم می‌گویم: حكم كردیم و در یك امر واقع شده قرارش می‌دهیم. كلید بهشت و جهنّم را هیچ‌كسی مثل این نمی‌تواند در جیبش نگه دارد.

از حاج میرزا حسن نجم آبادی، یك قضیه‌ای نقل می‌كنند كه پیش ایشان نشسته بودند گفتند ما رفتیم پیش مرحوم حاج قربانعلی زنجانی، ایشان راجع به مسأله‌ای كه از او سؤال كردیم، این نظر را داد.

گفت: ایشان این نظر را داد؟

گفتند: بله.

گفت: چقدر طول كشید؟

گفتند: هیچی، یك فكری كرد و یك خرده دستش رو زد به اینجا، آمد!

گفت: اگر این‌طور كه شما نقل می‌كنید، كسی این‌طور باشد یا دیوانه است و یا كسی به نبوغش نمی‌رسد. از یكی از این دو تا خارج نیست! آدم عادی این كار را نمی‌كند. و همین‌طور دیوانه‌ای آمده و یك چیزی پرانده و با واقع اصابت كرده است و یا از نقطه نظر نبوغ، یك نبوغی خاصی دارد. گفت من او را امتحان می‌كنم. شروع كرد چند تا مسأله طرح كرد گفت: به زنجان بروید و جواب اینها را بیاورید.

آن دو نفر آمدند زنجان خدمت ایشان، چون ایشان كار داشت، گفت من با این كار دارم. و قضیه برای من اوّل باید روشن بشود كه این چه شخصیتی است. درباره ایشان شنیده بود، منتهی نه به این كیفیت. مرحوم حاج قربانعلی زنجانی شاگرد مرحوم صاحب جواهر بوده است. اینها پیش مرحوم زنجانی در زنجان می‌آیند و وارد منزل می‌شوند و نامه را به ایشان می‌دهند كه ایشان جواب این سؤالات را بدهید.