لزوم یادگیرى علم فلسفه و حكمت براى ادراك حقائق دین‏

مثل اینکه ما بنشینم، شما الان چینی بلدید؟ یک نفر چینی بیاید برای ما چینی حرف بزند چقدر می فهمیم؟ هیچی، بابا چینی یک زبانی است که ما بلد نیستیم و باید برویم و یاد بگیریم ، این مطالبی را که امام علیه السلام راجع به پروردگار می گوید مطالبی است که از افق دید تجردی او راجع به پروردگار دارد حرف می زند ما که آنجور نیستیم. یا باید از نقطۀ نظر عقلی به آن مبانی برسیم در حدود فهم خودمان یا از نقطۀ نظر شهود ، شهود که خبری نیست! قربانش بگردم ، آن که هیچ! نه تنها خبری نیست بلکه انکارش هم می کنیم! این حرفها و چرت و پرت ها چیست؟ این حرفها برای یک مشت درویش و آدم بی کار است ، آنکه رفت کنار! فلسفه هم که به درد نمی خورد! فلسفه چیست! مطالبی است که از کتب یونان آمده است و اصلاً داخل در اسلام نبوده است، هزار سال و دو هزار سال قبل از اسلام آمده، در زمان خلفای عباسی ترجمه کرده اند تا در مقابل ائمه بایستند و ائمه هم آمدند اینها را رد کرده اند و گفته اند اینها چیز بیخودی است عقلتان را در این مسائل به کار نبرید! بنشینید شب تا صبح قلیان بکشید و قهوه بخورید هیچ مسأله‌ای نیست و ایراد ندارد ولی دو خط نفهمید ، آن ایراد دارد ، آن از هر کفری بالاتر است! این هم از فلسفه، بسیار خب عیب ندارد ، بگو ببینم شما قرآن خواندی یا نه؟ نه! قرآن هم نیازی نداریم! قرآن مقداری راجع به آیات الاحکام است که کلّی است و به درد ما نمی خورد و خصوصیاتش را باید از روایات بفهمیم و مسائل اخلاقی را هم که خودمان از خدا بهتر می فهمیم چطور عمل کنیم در میان مردم و یک مشتش هم قصه است و قصه هم برای امم سابقه بوده است والسلام و نامه تمام. گاهی اوقات هم در مجالس فاتحه یا اینکه سر قبر مرده یا اینکه وقتی خانه بخواهیم عوض کنیم اول قرآن می بریم! همین ، ها! روی مرده هم می گذاریم در حال احتضار، این را یادم رفت! این هم برای قرآن ، پس قرآن فایده ای ندارد، بعد می گویند نه! حالا راجع به قرآن حالا چی می گویید و منظورتان چیست؟‌می گوییم این آیاتی را که خدا فرستاده در قرآن، این آیات را برای پیغمبر فرستاده یا برای من و شما فرستاده ؟ می گوید خب حالا چه چیز می خواهید بگویید و منظورتان چیست؟ می گوییم این آیاتی که می گوید: هُوَ اَلْأَوَّلُ وَ اَلْآخِرُ وَ اَلظّٰاهِرُ وَ اَلْبٰاطِنُ ﴿الحدید، ٣﴾ یعنی چه؟ می گوید ما اینها را نمی فهمیم، این اول است و آن آخر است! یعنی چه این اول است آن آخر است؟ آن ظاهر است او باطن است یعنی چه ؟