منشا رغبت و نگرانی امام سجاد علیه السلام از خداوند متعال

در سجده ذکر یونسیه ندارید که‌ فنادى فى الظلمات حضرت یونس‌، أَنْ لا إِلهَ إِلَّا أَنْتَ سُبْحانَك إِنِّي كنْتُ مِنَ الظَّالِمِينَ‌ الأنبیاء، ٨٧ خدایا من از ظالمین بودم. حضرت یونس بله! بله! حضرت یونس هم از ظالمین بود، پیغمبر بود ولی در این قضیه از ظالمین بود. توحید حضرت یونس بعد از این جریان تکامل پیدا کرد، قبل از این جریان توحید حضرت یونس هنوز تکامل نداشت و این‌که می‌گویند در بعضی از تفاسیر حتی دیده شده وذالنون اذ ذهب مغاضبا فظن ان لن نقدر علیه فنادى فى الظلمات ان لا اله الا انت .....، نون یعنی ماهی، ذاالنون یعنی صاحب ماهی یعنی آن کسی که رفت در شکم ماهی، اذ ذهب مغاضبا از میان قومش در حال غضب آمد بیرون، عجب! پدر ما را این‌ها درآوردند هرچه نفرین می‌کنیم عذاب نمی‌آید، بلند شوم بیایم بیرون که اگر عذاب آمد دیگر به من نخورد، آمد بیرون. فظن ان لن نقدر علیه خیال کرد که ما قدرت نداریم بر او، بعضی‌ها می‌گویند لن نقدر علیه، معنایش ان لن نضیق علیه، یعنی او را در ضیق قرار نمی‌دهیم، مسلط بر او نمی‌شویم چون پیغمبر که نمی‌آید تصور کند که فظن ان لن نقدر علیه معنایش این است که قدرت نداری، این حرف را که نمی‌زند، پیغمبر است، چطور این حرف را می‌زند؟ باشد، پیغمبر باشد پیغمبر مراتبی دارد، مراتب توحیدی که پیغمبر درک می‌کند متفاوت است.

آن توحید حضرت ابراهیم را حضرت یونس ندارد، این طور نیست که پیغمبران در یک سطح باشند. تِلْك الرُّسُلُ فَضَّلْنا بَعْضَهُمْ عَلى‌ بَعْضٍ‌ البقرة، ٢٥٣ این تفضیل رتبی است، تفضیل رتبی در پیغمبران تفضیل معرفت توحید است هر کدام از این‌ها از نقطه‌ی نظر معرفتی در یک حد بودند حضرت موسی هم .....، مگر راجع به حضرت موسی نداریم‌ فَأَوْجَسَ فِي نَفْسِهِ خِيفَةً مُوسى‌ طه، ٦٧ در دلش ترس را احساس کرد، الان این سحره دارند می‌آیند و این عصا را ....، قلنا لاتخف‌، نترس حضرت موسی پیغمبر چرا ترسید؟ چرا؟ مگر خدا به او نگفت برو، لا تخف انک انت الاعلى‌، تو بالاتری تو روی دست را داری آن‌ها زیردست هستند مگر حضرت موسی پیغمبر نبود؟ چرا باید بترسد؟ توجیه و این حرف‌ها نداریم ما، حضرت موسی هنوز نسبت به این قضیه توحیدش کامل نبود کامل بود نمی‌ترسید. این آمد القا کرد بر او، بابا ما تو را پیغمبر قرار دادیم مثلا، مثلا تو پیغمبر ما هستی! آخر چیست که سحره می‌آیند ریسمان برمی‌دارند می‌جنبانند تو فکر می‌کنی خبری شده؟ ان لا تخف انک انت الاعلى‌ تو بالاتری.