علت نگرانی امام سجاد علیه السلام ازخواندن خداوند متعال

پس بنابراین باید از آن‌چه را که خداوند داده عبرت بگیریم. عبرت گرفتیم به کار بستیم انجام دادیم خدا بیشتر باز می‌کند هی بیشتر باز می‌کند باز می‌کند. انجام ندادیم می‌بندد می‌بندد. فکر را می‌بندد نعوذ باللَه نعوذ باللَه بیاید آن روزی که خدا از یک طرف فکر را ببندد از یک طرف عمل ظاهر را زینت بدهد! کار ظاهری گسترش پیدا کند کار چشم پر کن ظاهری توسعه پیدا کند نماز قشنگ‌تر خوانده شود ولا الضالین او برود به هوا! این کارها را انجام می‌دهد ولی چه؟ ولی آن باطن بسته است آن می‌شود مکر اللَه! وَ مَكرُوا وَ مَكرَ اللَه وَ اللَه خَيرُ الْماكرِينَ‌ آل‌عمران، ٥٤ خیرالماکرین این است. کاری به سر آدم‌ می‌آورد بلایی به سر آدم می‌آورد که تا قیامت آدم نمی‌فهمد از کجا خورده؟ آن بلد است. چنان عبادات انسان می‌رود بالا، موقعیت انسان می‌رود بالا، کارهایی که انسان انجام می‌دهد و عام المنفعه [است‌] می‌رود بالا، موقعیت و شئون و شخصیت او در میان افراد می‌رود بالا، که او مانند یک پوششی می‌آید و تمام وجود و آثار و شوائب وجود او [را] فرا می‌گیرد و نمی‌گذارد که او به خود و به درون خود و به باطن خود مراجعه کند، بلکه به همین آثار فریفته شود و امروز و فردا و سال دیگر و بعد هم خداحافظ شما، برو. این نتیجه‌ی چیست؟ نتیجه‌ی آن استکبار و نتیجه‌ی آن عناد است و نتیجه‌ی آن مرض و نتیجه‌ی آن کفران نعمت است.

پس بنابراین امام سجاد علیه السلام این‌که می‌فرمایند ادعوک یا رب راهبا راغبا معنایش این است که خدایا من از وضعیت خودم در حال نگرانی هستم از آن موقعیت خودم نگرانم که آیا با مقام صفا و طهارت مطلق تو می‌توانم کنار بیایم یا نمی‌توانم کنار بیایم؟ نه این‌که مقام مقام عظمت است، بله خب پروردگار مقام عظمتش و بنده مقام رقیت و عبودیتش، آن کبریائیت اقتضا می‌کند که بنده نسبت به پروردگار اظهار تذلل و خشوع بکنید ولی امام سجاد خیال می‌کنم در این‌جا یک مطلب بالاتر و ظریف‌تر از این حضرت می‌خواهد [بفرماید] گرچه در بعضی ادعیه هم این هست که در مقابل عظمت تو من نمی‌توانم، ولی آن‌چه را که به نظر بنده می‌رسد، منظور از نگرانی این است که آن مقام طهارت و صفا و صدق تو و بیرنگی و توحید که سراسر وجود و ذات تو را گرفته است با این کثرتی که الان من در آن گرفتارم چطور جور درمی‌آید؟ من الان در کثراتم من الان در تعلقاتم من الان در توجه به خودم [هستم‌] من الان دنبال شئوناتم، هی می‌خواهم شئونات برای خودم درست کنم هی می‌خواهم دایره‌ی شخصیت خودم را توسعه بدهم هی میان رفقا می‌خواهم خودم را بیشتر محبوب کنم هی می‌خواهم میان افراد و جامعه خودم را محبوب کنم، بَه بَه ببینید چه گفته! چه مسائلی! آن‌جا اسمش در رفته، فلان جا صحبتش است فلان جا .....! چه می‌شود؟ هی بله! یک لبخند و یک خنده! هان این خیلی خوب شد! هی دنبال این هستم، شب‌ها هم دعای ابوحمزه را می‌خوانیم و افتتاح و سرمان را هم تکان می‌دهیم و اوه اوه هم می‌کنیم!