
اشكالات وارد بر نظر وهابىها و اخبارىها در تفسیر آیه نور
تحلیل و ردّ دیدگاههای ظاهرگرایانه در تفسیر قرآن
نقد و ردّ تفسیر ظاهرگرایانۀ وهابیها و اخباریها از آیۀ شریفۀ{الله نور السماوات و الارض}، موضوع اصلی این سخنرانی است. علامه سید محمدحسین حسینی طهرانی(رضوان الله علیه) در این سخنرانی ارزشمند که در شب سه شنبه ٢٣ جمادی الثّانیة، سال ١٣٩٦ هجری قمری ایراد شده است، دیدگاههای جمودگرایانه و مادیگرایانهی وهابیون و اخباریون را به چالش کشیده و به تفصیل به این سؤال میپردازد که آیا خداوند نور مادی و جسمانی است یا نوردهنده است؟ ایشان با نقد استناد وهابیون به احادیث جعلی (اسرائیلیات) برای اثبات تجسد خداوند، به تبیین دیدگاه صحیح در مورد معانی مجازی در قرآن میپردازد. این سخنرانی به شناخت حقیقت ولایت از طریق تفسیر صحیح آیات قرآن کمک میکند.
اشكالات وارد بر نظر وهابىها و اخبارىها در تفسیر آیه نور
6استناد به اخبار ساختگی و دروغین (اسرائیلیّات)
و شاهدِ بر مدّعای خود، أخباری هم از پیغمبر نقل میکنند، که تمام این اخبار ساختگی و دروغ است.1 ساختۀ دستِ اُبَیِّ بن کَعب و کَعبُ الأحبار و أبوهریره، و سایر حدیثسازانی است که در زمان معاویه و بعد از او، مشغولِ ساختن حدیث شدند. و بسیاری از اخباری را که در تورات و انجیل دلالت بر تجسّد خدا میکند، خواستند جلوه بدهند که این قرآن هم مانند تورات است. این خدا، خدای مجسّد است، جسد دارد. و این اخبار را هم برای اینکه خریدار داشته باشد به پیغمبر نسبت میدادند، و بنابراین آیات قرآن را با این اخباری که به این قِسم وضع و جعل کردند، بیان نمودند.
و این اخبار همهاش دروغ است، دروغ! و اینها به نام اسرائیلیّات معروف است. اخبار اسرائیلیّات همهاش دروغ است، آقا! غالباً اخباری که در احوالات انبیاء و خصوصیّات و جریانات آنها و مکالمات آنها و اوضاع آنها، و تفسیراتی که از عرش و کرسی و قلم و اینها از ناحیۀ آنها شده، اینها همهاش موضوعه است، و تمام این أخبار به این شکل درست شده. و در کتابهای سنّیها از این اخبار زیاد هست، به طوری که وقتی انسان این اخبار را مطالعه میکند، واقعاً وحشتناک است که چه اندازه اینها حدیث ساختند، و آن را به پیغمبر نسبت دادند.
پس جماعتِ وهّابی میگویند که: ما از ظاهر قرآن نباید تجاوز کنیم، و نور هم همین نور است دیگر! ﴿ٱللَهُ نُورُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ﴾ یعنی «خدا نور آسمانها و زمین است» نور هم که نور مادّی است؛ پس این نوری که در آسمان و زمین است، خداست.
نقد دیدگاه وهّابیها و أخباریها
و این حرف درست نیست؛ «نور آسمان و زمین خداست» یعنی: این نوری که در آسمان و زمین است خداست. پس آنجا که این نور نیست خدا نیست؟! این آسمان و زمین ظلمت هم دارد، آنجا چه؟ آنجا خدا نیست؟! آن هم یک خالق دیگری دارد خالقِ ظلمت؟! که اسم این را «خدا» بگذاریم، اسم آن را «در مقابلِ خدا» بگذاریم؛ اینکه همان «اهریمن و یزدان»، معرفت و مذهب آتشپرستهاست. و این ثنویّت است، و دوئیّت است، و شرک است، او خالق نیست! ﴿هَلۡ مِنۡ خَٰلِقٍ غَيۡرُ ٱللَهِ﴾2 قرآن میفرماید: «آیا خالقی غیر از خدا هست؟!» ﴿وَٱللَهُ خَلَقَكُمۡ وَمَا تَعۡمَلُونَ﴾3 «خدا شما را خلق کرده و تمام کارهای شما را.» و در مکتب توحید غیر از پروردگار در ذات و در صفات و اسماء و افعال، خدائی نیست.
- جهت اطّلاع بیشتر پیرامون «وضع و جعل حدیث» به مطلع انوار، ج ٦، ص ٧٣ الی ٢٦٨ مراجعه شود. (محقّق)
- سوره فاطر (٣٥) قسمتی از آیه ٣.
- سوره الصّافّات (٣٧) آیه ٩٦.
