وظیفۀ افراد در زمان غیبت امام زمان علیه السّلام
و اشارهای به اعمال شب نیمۀ شعبان
حضرت آیةالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّس الله سرّه در این جلسه که مصادف با 14 شعبانالمعظّم 1419 ه.ق، در طهران برگزار شده است، به وظيفۀ افراد در زمان غيبت امام زمان عليه السّلام میپردازد. ایشان با اشاره به روایتی، به تکامل عقول در عصر ظهور تأکید میکند و البته تعیین زمان برای ظهور را مردود میشمارند. استاد ضمن اشاره به پرسشی از مرحوم حدّاد دربارۀ رؤیت ظاهری امام علیه السّلام از نقطۀ نظر سلوک میفرماید: سالک هدف و غایتش، معرفت و رسیدن به باطن امام علیه السّلام است! استاد طهرانی با اشاره به خاطرهای از سفر به لبنان و اهميت دادن مسيحيان به اعياد خود، از عدم اهتمام مسلمانان به اعیاد اسلامی انتقاد میکند. در بخشی دیگری از این بیانات، مرحوم استاد با اشاره به مرام و مکتب اولیا و بزرگان از جمله علامه طهرانی، شرط مصاحبت و مجالست با امام زمان عليه السلام را تبیین میکند. در انتهای این جلسه پربار به مناسبت شب نیمه شعبان، به اعمال آن شب به اختصار اشاره شده است.
مرتب سازی:
وظیفۀ افراد در زمان غیبت امام زمان علیه السّلام
2بسم الله الرّحمٰن الرّحیم
الحمدُ للّهِ ربّ العالَمینَ
و الصّلاةُ و السّلامُ علیٰ سیّدنا و نبیّنا
و حَبیبِ قُلوبِنا و طَبیبِ نُفوسِنا أبِیالقاسمِ محمّدٍ
و علیٰ آلِهِ الطّیِّبینَ الطّاهرینَ و اللّعنةُ علیٰ أعدائِهم أجمعینَ
از اینکه دیر خدمت اعزّه و احبّه رسیدم عذرخواهی میکنم؛ حالم مساعد نبود. منتها چون دیدم که اگر بخواهم به تأخیر بیندازم، ممکن است موفق نشوم خدمت دوستان برسم و خُلف وعده کرده باشیم.
تکامل عقول، پس از ظهور امام زمان علیه السّلام
امشب شب میلاد امام زمان علیه السّلام، شب تحقّق مَظهر عدل تام و اجرای حق و عدالت است. روایتی از پیغمبر اکرم نقل شده که فرمودهاند ـ ظاهراً از امام صادق علیه السّلام است و مشابهش از پیغمبر اکرم است ـ:
إذا قامَ قائِمُنا وَضَعَ اللهُ یَدَه علیٰ رُؤوسِ العِبادِ؛ فَتَمَّ به إیمانُهُم و کَمُلَ به عقلُهُم.1
یعنی: «وقتی که امام زمان، حضرت بقیّةالله ارواحنا فداه ظهور کنند، خداوند دستش را روی سر همۀ مردم میگذارد و ایمان مردم بهواسطۀ ظهور حضرت تمام میشود و عقل آنها کامل میشود.»
مطلبی که در این جا مطرح است اینکه مگر امام زمان علیه السّلام چه میکند؟ مطلب دوم اینکه آیا این مطلب در زمان غیر از ظهور آن حضرت امکانپذیر نیست و حتماً باید امام زمان ظهور کند؟ یعنی اجرای عدالت، این اجرای عدالت نیاز به ظهور ظاهری آن حضرت دارد یا اینکه برای افراد در غیر از زمان خود آن ظهور هم ممکن است و میسّر است؟ و بهعبارتدیگر، آیا ما باید فقط منتظر ظهور حضرت باشیم و هیچ کار و عملی را نمیتوانیم انجام بدهیم و چشم به ظهور آن حضرت باید بدوزیم، یا اینکه مطلب به صورت دیگری است؟
نقدی بر تعیینکنندگان زمان ظهور
یک روز من خدمت یکی از بزرگان رسیدم بهاتفاق بعضی از رفقا و دوستان خودمان. آن شخص در تمام مدت این مجالست و صحبت ـ که حدود یک ساعت و نیم طول کشید ـ دائماً صحبت از ظهور و زمان ظهور و آثار و علائم ظهور و «فلان کس خواب دیده در این تاریخ امام زمان ظهور میکند! فلان کس در مکاشفه دیده که حضرت یک عددی را برای او ترسیم کردهاند!» [صحبت میکرد] و میگفت:
- الکافی، ج 1، ص 25، به نقل از امام باقر علیه السّلام: «إذا قامَ قائِمُنا وَضَعَ اللهُ یَدَه علیٰ رُؤوسِ العِبادِ؛ فَجَمَعَ بها عُقولَهم و کَمُلَت به أحلامُهُم.». نور ملکوت قرآن، ج 2، ص 440:
«زمانی که قائم ما قیام کند، خداوند دست خود را بر سرهای بندگانش میگذارد و با این دست، عقلهایشان را جمع میکند و خردها و اندیشهها و قوای تفکیریّهشان کامل میگردد.»
- الکافی، ج 1، ص 25، به نقل از امام باقر علیه السّلام: «إذا قامَ قائِمُنا وَضَعَ اللهُ یَدَه علیٰ رُؤوسِ العِبادِ؛ فَجَمَعَ بها عُقولَهم و کَمُلَت به أحلامُهُم.». نور ملکوت قرآن، ج 2، ص 440: