اعتدال در سلوک

خداوند متعال ما را مكلف كرده است بر اینكه زندگی تشكیل بدهیم و بر اساس زندگی سیر و سلوك داشته باشیم. اگر سیر و سلوك بهتر و مفیدتر از تشكیل زندگی بود برای انسان، خب پیغمبر امر به ازدواج نمی‌كرد این همه روایاتی كه راجع به ازدواج است به خاطر چیست؟ به خاطر اینست كه پیغمبر یك منافع و مسائلی را می‌داند كه آن مسائل بدون ازدواج برای سالك پیدا نمی‌شود. باید سالك ازدواج كند، البته ازدواجی كه بر اساس اسلام باشد نه این كه خواستهای مادی و دنیوی در آن مطرح باشد، نه؛ تمام آن موجب بُعد است. ازدواجی كه بر اساس اسلام است كه زن اطاعت شوهر را باید بكند و شوهر باید به تكالیف شرعی خودش نسبت به زندگی عمل كند، تمام اینها در جهت اعتدال سلوكی سالك قرار می‌گیرد و سالك را به جلو می‌برد، این مسئله مهم است. یك وقتی ما كاری انجام ندهیم كه به خیال خود قدمی بر می‌داریم و راهی می‌رویم اما بعد مشخص بشود كه نه اینها همه‌اش خواب و خیال بوده، اینها اثری خیلی نداشته.

یكی از مسائلی كه مرحوم آقا بسیار نسبت به او حساس بودند این بود كه زندگی یك سالك زندگی یك انسانی كه دارد به طرف خدا می‌رود فرق نمی‌كند چه مرد و چه زن این زندگی به واسطه بعضی از افراط ها یا به واسطه بعضی از تفریطها این دچار نوسان نشود. خیلی ایشان حساس بودند.

اگر انسان كاری انجام بدهد؛ یك وقتی خب طبعا انسان یك تكلیفی دارد و بر اساس تكلیفش می‌خواهد عمل كند خب این یك مسأله دیگری است، گرچه تحمل آن برای یكی از طرفین مشكل باشد ولی خب تكلیف است، باید انجام بدهد ولی نه یك وقتی خارج از تكلیف به نظر خود انسان بعضی از كارها در راه خدا است در حالتی كه نه اتفاقا به مسأله سلوك هم ارتباطی ندارد و صرفا تخیلاتی است كه‌ ممكن است برای انسان پیدا بشود آن وقت افراط در اینها موجب می‌شود كه خدای نكرده یك مشكلاتی را در زندگی را به وجود بیاورد و برای طرفین این مسأله مشكل ساز باشد.