اهمیت مساله سکوت و آرامش در مسیر سیر و سلوک

سؤال:  بسیار مهمی‌كه در این جا شده سؤال: ی است در مورد وسواس و فرق بین احتیاط و وسواس. این كه در بعضی از كارها چگونه فرق بین وسواس و احتیاط را تشخیص بدهیم و این كه عملی را كه انجام می‌دهیم آن وسواس است یا این كه او احتیاط است؟ چه كنیم؟

جواب: راجع به این قضیه خیلی باید دقت بشود تا این كه انسان بتواند بین این دو مطلب فرق قائل بشود. هر دوی این مسئله، چه ا حتیاط و چه وسواس هر دو از یك منشأریشه می‌گیرند و آن عدم انجام تكلیف است. در مورد شخصی كه احتیاط می‌كند اول تكلیف آمده بعد آن شخص نسبت به انجام تكلیف چون نمی‌داند تكلیف را انجام داده یا نه خب طبعا انجام می‌دهد مثل این كه می‌گویند اگر شخصی نمی‌داند قبله به كدام سمت است باید به دو طرف نماز بخواند یا به چهار طرف بنابربعضی از اقوال. حكم آمده انسان هم قبله را تشخیص نمی‌دهد اگر به این طرف بخواند شاید پشت به قبله است می‌گویند به دو طرف یا سه طرف نماز بخوان بسیار خب، این می‌شود احتیاط. در مورد وسواس هم همین است شخص باید وضو بگیرد این شخص وضو می‌گیرد نمی‌داند این وضویی كه گرفته همان وضویی است كه مورد نظر پروردگار است یا فلان جای آن خللی در آن هست مثلا كاملا آب به زیر ناخن نرسیده یا كاملا فرض كنید كه انگشتان دست یا انگشتان پا شسته نشده یا تمام موها و خصوصیات.

پس در مورد وسواس و احتیاط ریشه مسئله یكی است و هر دوی اینها شك در انجام تكلیف است یعنی تكلیف انجام گرفته یا نه؟ اما از كجا ما تشخیص بدهیم كه این احتیاط است یا وسواس؟ ببینید در مورد احتیاط ملاك این است كه اگر انسان این عمل را به عقلا و به عرف عرضه بدارد اینها نگویند این وسواس است یك مثال بزنم اگر یك شخصی ناراحتی دارد ناراحتی خیلی خطرناكی هم دارد خب به او پیشنهاد می‌كنند كه به فلان دكتر مراجعه كند خب دكتر متخصص و دكتر دستور عمل می‌دهد این فورا كه نمی‌رودعمل كند می‌رود به دكتر دوم، عقلا در این جا چه می‌گویند؟ عقلا می‌گویند به حرف یك دكتر توجه نكن برو دو تا دكتر ببین سه تا دكتر ببین اطمینان پیدا كن وقتی كه به اطمینان رسیدی به اینعمل دست بزن لعل این كه دكتر دیگر بگوید نیاز به این عمل ندارد، خیلی موارد اتفاق می‌افتد. این شخص اگر به دكتر دوم مراجعه كند نمی‌گویند وسواس دارد یعنی وظیفه‌ای را انجام داده كه عقلا و عرف عاقل نسبت به این وظیفه تأكید د ارند اگر حتی سه تا دكتر هم انجام بدهد بالاخره بعد از چهار یا پنج تا دكتر عوض كردن این متوجه می‌شود كه نه این یك بیماری است كه فقط به واسطه‌عمل باید به درمان او پرداخت بعد به دنبال جراح می‌گردد حالا اگر فرض كنید كه بعداز پنج تا دكتر باز رفت سراغ دكتر ششم و هفتم و پنجاه تا دكتر را هم دید می‌گوید باید بروم فلان كشور، این را می‌گویند دیگر وسواس یعنی چه؟ یعنی وقتی كه این عمل را شما به افراد عاقل جامعه عرضه كنید می‌گویند نه دیگر، این كار دیگر زیادی است‌ز