جایگاه عقل و عشق در مکتب عرفان

ما برای رسیدن به آن رضای الهی باید فكر كنیم، باید مسائل را بسنجیم، باید مبانی را بسنجیم باید بیاییم خودمان را در جایگاهی قرار بدهیم و بعد با آن چه را كه از بزرگان شنیدیم در یك معیار و میزان كلّی با استفاده از عقل و اتّكا به پروردگار و بدون توجّه به مسائل و شایعه‌ها و قضایا و مطالبی كه می‌گذرد و این كه حسن چی گفت؟ حسین چی گفت؟ تقی چی گفت؟ در روزنامه چه گفت؟ نمی‌دانم تلویزیون چه گفته؟ بدون یك همچنین مسائلی بیاییم فقط خودمان و خودمان و خودمان با آن چه را كه از بزرگان به عنوان مطالب یقینی نه مطالبی كه یكی گفت. امروزه بعد از گذشت پانزده‌ سال بنده مطالبی از مرحوم پدرم می‌شنوم كه قطعاً می‌گویم این مطالب، مطالب دروغ است. قطعاً می‌گویم مسائل، مسائل دروغ است در حالتی كه وقتی كه ما یك همچنین مطلبی را خودمان نشنیدیم ولی با آن معیارهایی كه در نظر داریم. با آن مطالبی كه در نظر داریم وقتی كه می‌سنجیم می‌گوییم كه ایشان نباید یك همچنین حرفی بزند. تحقیق می‌كنیم بررسی می‌كنیم می‌گوییم یك نفر كه نمی‌داند در دستش پنج تا انگشت دارد یا شش انگشت دارد، آمده از مرحوم آقا یك قضیه نقل كرده. این آدمی‌كه نمی‌داند فرض كنید كه وضو را اوّل با دست چپ می‌گیرند آب می‌ریزند یا با دست راست چطور ممكن است كه به مسائل و مطالبی كه از یك شخص بزرگی نقل می‌كند كه آن مطالب در زندگی انسان تأثیر حیاتی ممكن است داشته باشد انسان توجّه كند، درست شد؟ این ریشه‌اش می‌بینیم رسیده به فلان شخص و فلان جا.

پس بنابراین آن چه را كه ما الآن وظیفه داریم انجام بدهیم و باید هم انجام بدهیم این است كه آن مطالب یقینی، آن مطالب یقینی كه از بزرگان به دست ما رسیده و نسبت به آنها شك نداریم از ائمّه به دست ما رسیده و نسبت به آنها شك نداریم آن‌ها را بدون در نظر گرفتن مسائل و جریاناتی كه چه بسا هجمه آن جریانات بر ما موجب شود كه دست از آن مرام متین و صحیح خود برداریم و به یمین و یسار متمایل بشویم باید آنها را در نظر بگیریم و طبق همان هم عمل كنیم و خداوند هم خوب كمك می‌كند.¹ چیست؟ برای همین روزها است. برای همین موقعیتها است.