أهمیت رعایت مراقبه و عمل براساس مبانی بمنظور خارج كردن نفس از تعلقات

سؤال: در رساله لب اللّباب در باب مراقبه بیان شده است، مراقبه عبارت است توجه به سلوك خود و گاهی به نفس خود، توجه به سكوت و نفس چگونه باید باشد؟

جواب: راجع به توجه به نفس بنده حالا صحبت می‌كنم كه به چه كیفیت است. علی كل حال به نحو اجمال این است كه انسان یك وقتی از شبانه روز، حالا ده دقیقه، یك ربع، ذهن خودش را از همه تخیلات و از همه خطورات خالی كند. حتّی خدا را هم در ذهن خود نیاورد، یعنی هیچ چیزی در ذهن قرار نگیرد و ذهن خالی و به طور كلّی خالی خالی باشد، این را توجّه به نفس می‌گویند. این مرتبه اولّین مراتب از مراتب توجه به نفس است، مراتب دیگری هم داریم كه فعلًا حالا جای صحبتش نیست، پس آن مرتبه اول و آن قدم اوّل كه برای انسان خیلی مفید است در نماز هم به درد می‌خورد، در سایر موارد هم، در موقع ذكر و اینها، این است كه انسان در شبانه روز یك ربع، ده دقیقه اگر بتواند بیشتر كند، بیست دقیقه ذهن را از همه چیز خالی كند، نه اینكه به یك چیز نگاه كند. نه، چشم خودش را ببندد و ذهن را از همه چیز خالی كردن، فارغ كردن این برای حضور ذهن انسان مفید است.

سؤال: كسی كه تمكن مالی ندارد آیا می‌تواند از دفترچه بیمه دوستان استفاده كند؟

جواب: باید ببینید قانون نسبت به این قضیه چه حكم می‌كند، بنده چون از شرایط و خصوصیات قانونی بیمه اطلاع ندارم، لذا پاسخ دقیق را نمی‌توانم عرض كنم. باید ببینید بیمه، خود آن سازمان، خود آن دولت، نسبت به این قضیه از نظر قانونی تا چه حد می‌تواند ارفاق كند.

سؤال: بنده همیشه حتی برای چند دقیقه هم كه بخوابم، خوابهای آشفته یا بیهوده و ملال آور می‌بینم.

جواب: البته همانطور كه عرض كردم این خوابها بی‌جهت نیست، یا خوابها ریشه فیزیكی دارد یا ریشه متافیزیكی، كه بایستی به اینها رسید. من حیث المجموع باید دید كه كیفیت خوابهایی را كه انسان می‌بیند، با تخیلات او در روز ارتباط خیلی وثیقی دارد، آن تخیلات را باید اصلاح كند.