حقیقت تشریع

اختصاص خصوصیّات هر موجودی به خود آن

بنابراین آنچه پروردگار متعال در هر شیئی قرار می‌دهد، اختصاص به آن دارد. خیلی خوب به این مطلب توجه کنید که ان‌شاءالله وقتی بحث تشریع را بیان می‌کنیم، دچار اشکال نشوید. هر خصوصیتی که پروردگار متعال به شخص یا موجودی داده است مختصّ خود اوست و این امر قابل گسترش و سرایت و انتشار نخواهد بود؛ این قضیه هم در حیوانات این‌طور است و هم در افراد انسان.

خصوصیّاتی که من دارم، صفات و غرائز و مقدار تحمل و طاقتی که من دارم با طاقت و تحمل و استعدادات و غرائز و بینش و بصیرتِ تک‌تکِ افراد شما تفاوت دارد. آن استعدادات و طاقت و تحمل و بینش که شما دارید و غرائزی که خداوند در شما قرار داده است، قطعاً با من تفاوت دارد. این مطلب در اینجا محفوظ بماند؛ اگر رسیدیم در امروز والا اگر خدا توفیق داد در جلسات بعد، در بحث تشریع با این مسئله کار داریم.

روی این حساب، خداوند تمام موجودات را براساس خصوصیتی خلق فرموده است که مختص به خود آنهاست و براساس آن داده و آن شاکله، به تمام آنها فهم و بینش داده است. این عجیب است!

وجود علم، حیات و قدرت در تمام ذرات هستی

تمام ذرات و آنچه اسم وجود بر آن تعلق می‌گیرد و در خارج تحقق پیدا می‌کند دارای سه صفت هستند: علم و حیات و قدرت. حیات عبارت است از بقاء؛ [یعنی] اینها باقی هستند و فنا پیدا نمی‌کنند و از بین نمی‌روند. قدرت [یعنی] اینها قادر هستند؛ در امور خود، در حفظ و بقای خود و در آنچه مربوط به خودشان است دارای قدرت‌اند؛ منتها ما احساس نمی‌کنیم. الان این آهنی که در مقابل من است دارای علم و حیات و قدرت است؛ اگر حیات نداشت که معدوم بود؛ اگر قدرت نداشت که به این کیفیت باقی نمی‌ماند؛ صورتش تغییر پیدا می‌کرد و ماهیتش عوض می‌شد. و سوم که از همۀ اینها مهم‌تر است دارای علم هستند؛ علم یعنی شعور، علم یعنی فهم، علم یعنی ادراک.