کیفیت تکلیف موجودات

لذا تکالیفی که خداوند متعال و ائمه علیهم السّلام برای سالکین و سائرین الی‌الله مقرر فرموده‌اند، با تکالیف افراد دیگر تفاوت و امتیاز پیدا می‌کند.

همین‌که مردم عادی در صحبت کردن غیبت نکنند و حدّاقل به کس دیگر تهمت نزنند و همین‌که بالاخره از اول شب تا نصف شب نماز مغرب و عشایشان را بخوانند و فقط روزه‌ای بگیرند و محرمات روزه را ترک کنند و مُفطِرات روزه را انجام ندهند، خدا از آنها قبول می‌کند؛ ولی این ناتمام است، این مسئله تمام نیست!

این برای افرادی کفایت می‌کند که هدف آنها در این دنیا فقط خوردن و خوابیدن است و منظور آنها از رفتن از این دنیا، رسیدن به نعمت‌هایی است که خیال می‌کنند خدا در همین دنیا برای آنها قرار داده است. اما اینها برای افرادی که هدف بالاتری دارند، کافی نیست.

شما ببینید این مردم چه‌کار انجام می‌دهند! وقتی با همدیگر صحبت می‌کنند، از هر دری سخنی به‌ میان می‌آورند و اگر مجلس آنها قدری به سکوت بگذرد، اصلاً ناراحت‌اند! انگار می‌خواهند از در و دیوار حرف بکشند و حرف بزنند! خب دو دقیقه ساکت باش! انگار می‌خواهند از هر قضیه‌ای مطلبی بگیرند و صحبت کنند. اگر مجلس به سکوت بگذرد، در نزد آنها مجلس نیست، بطالت است! مطالب پیش‌پا‌افتاده و بدیهی را مطرح می‌کنند و منظور آنها صحبت کردن و حرف زدن است. خدا می‌داند در این حرف زدن چه مسائلی مطرح می‌شود! دیگر کار به غیبت و امثال‌ذلک می‌گذرد، و مجلسی که باید برای ذکر خدا باشد، تبدیل به مجلس لهو و لعب و ارتکاب محرمات می‌شود.

ملاک در عوام بودن مردم عادی و اهل علم

این مردم این‌طورند؛ آخوندهایشان هم این‌طور‌ند؛ فرقی نمی‌کند! همه همین‌طور هستند! به قول مشهدی‌ها: «همه از یک کنار داخل در این طرف جوب قرار گرفته‌اند!» زمانی که آن فیلم ژاپنی را در تلویزیون جمهوری اسلامی پخش می‌کردند و مردم آن را برای عمل یک انسان حر و آزاد و متّکی‌به‌خود، الگو قلمداد می‌کردند، بنده خودم از آخوندی که پیش‌نماز مسجدی بود شنیدم که می‌گفت: «شبی که این برنامه پخش می‌شود، من وقتی نماز مغرب و عشا را می‌خوانم زودتر برنامۀ مسجدم را تعطیل می‌کنم و فوراً به خانه برمی‌گردم تا فیلم را تماشا کنم.»