
کیفیت تکلیف موجودات
اشتراک انسان، جن و ملک در اصل تکلیف و ریشۀ اطاعت و تمرّد آنها
کیفیت تکلیف موجودات و اشتراک انسان، جن و ملائکه در اصل تکلیف و بیان ریشۀ اطاعت و عدم اطاعت آنها از اوامر و نواهی الهی موضوعی است که حضرت آیةاللّه سيد محمدمحسن حسینی طهرانی (قدّس سرّه)، در این سخنرانی به تبیین و تشریح آنها میپردازد. حضرت استاد در توضیح مباحث فوق، ابتدا به اصل اشتراک تکلیف بین انسان، جن و ملائکه پرداخته سپس به بیان مراتب تکلیف در بین انسانها اشاره کرده میفرمایند که مراتب بالای تکلیف خصوصاً تکالیف اولیا ناشی از اکتفا نکردن به احکام ظاهری میباشد. ایشان در ادامه سخنرانی، مکلف بودن ملائکه و علت عدم تمردشان و معنای فعلیت آنها و وجه جمع فعلیت آنها با جهل را توضیح داده و سپس تفاوت و شباهت ملائکه با ابلیس را بیان میفرماید. در پایان حضرت استاد به بیان ریشۀ اطاعت و عدم اطاعت و رمز سعادت و شقاوت انسان میپردازد.
کیفیت تکلیف موجودات
7آیا آدم عاقل به حرفی میپردازد که نه به درد دینش و نه به درد دنیا و آخرتش میخورد؟! اگر آدم در این دنیا عاقل باشد و دیوانه نباشد [ولو] سالک و سائر الی الله نباشد، بخورد در سرمان! اینها همه بهجای خودش، آیا اینها را تماشا میکند؟! اینها که برای مردم است!
اینهایی که میگویم مسائلی است که نمیخواهم وقت شما را بگذرانم؛ میخواهم به اهمیت قضیه پی ببرید که مسئله چقدر پیش پا افتاده شده و چقدر از اهمیت مسئله کم شده و عادی شده که من و شما به چنین مسائلی مبتلا شدهایم!
انسان دو ساعت بنشیند و جایی را تماشا کند: یک توپ اینطرف برود، آنطرف بیاید! تمام چشمش به این باشد که این توپ از اینطرف میرود یا از آنطرف میرود! یعنی یک توپ چرمیِ بهاندازۀ یک کاسه، چهارمیلیارد مردم دنیا را علاّف کرده و بهدنبال خودش اینطرف و آنطرف میکشاند! تو را به خدا میبینید! یک توپ اینقدری چهار میلیارد جمعیت دنیا را اینطرف میکشاند، آنطرف میکشاند این طرف زمین می کشاند آن طرف زمین می کشاند، این یک توپ اینقدری آدم عاقل این صحنه را تماشا میکند؟! این هم شد گذران وقت؟!
یکوقت مسئله، ورزش است، انسان خودش انجام میدهد؛ [اما] نشستن و این و آن را تماشا کردن [صحیح نیست، جدای از] تبعاتی که دارد. اینها افراد عوام ما هستند، آنها هم زُعمای ما و افرادی هستند که جامعه را دارند میبرند و در مساجد و اماکن این مسائل را ترویج و برای مردم تشریح میکنند!
اهتمام پیامبر به نماز اول وقت
[درحالیکه] ما این همه روایات دربارۀ فضیلت نماز اول وقت و دستور به آن را داریم.
1 در روایتی دیدم: پیغمبر اکرم داشتند برای مردم خطبه میخواندند و صحبت میکردند. موقع نماز ظهر بود؛ حضرت از منبر پایین آمدند و نماز ظهر را با اصحاب خواندند. چون مطلب هنوز باقی مانده بود، دوباره برگشتند بر بالای منبر و بقیۀ صحبت را ادامه دادند2. اینقدر این قضیه [نماز اول وقت] اهمیت دارد!3
- رجوع شود به وسائل الشّیعة، ج 4، ص 118 ـ 124.
- صحیح مسلم، ج 8، ص 173؛ تاریخ الطّبری، ج 3، ص 190.
- التشریف بالمنن فی التعریف بالفتن، ص 304. البدایة و النهایة، ج 1، ص 7.
