اهمیت تحصیل علوم دینی
و تفاوت آن با سایر مشاغل دنیوی
فراگیری علوم دینی در زمان صفویّه مورد توجه خاصی قرار گرفت بود. به حدی که علماء و فقهاء نه تنها در بین مردم؛ بلکه در بین دربار هم از موقعیت و جایگاه بالایی برخوردار شدند. اما با گذشت زمان و برنامههای شیطانی و دسیسههای استعمار، این جایگاه و موقعیت کمرنگ و دستخوش زوال و افول شد است. از آن زمان به بعد تقابل و دیدگاههای منفی نسبت به طلبگی و علوم دینی ظهور پیدا کرده است! متأسفانه این دیدگاه در بین متدیّنین هم رسوخ کرده است! آنها را تحت تأثیر قرار داده و تا جایی پیش رفته که اقبال به این علوم که مورد تأکید و تشویق زمامداران و موالیان دین بوده را مورد خدشه قرار داده است. و جوانان مؤمن و مسلمان جامعه را از انتخاب و تحصیل در این رشته و راه سعادت، برحذر میدارند! حال با توجه به این جریانات حضرت آیة الله طهرانی - رضوان الله علیه - در بیاناتی گهربار که در جمع طلاب و برادران ایمانی ایراد شده است. با مطرح کردن مباحثی قصد دارند به تبیین جایگاه و موقعیت والای این علم و مقایسه آن با رشتههای دیگر بپردازند. و با بررسی علل و آسیبهای این جریانات، همگان را بر اهمیت استقامت و پایداری در این راه آگاه سازند. در اینجا فهرستوار به أهمّ مطالب این مجلس اشاره میکنیم: 1) نقش استعمار در رویبرگرداندنی جامعه از اهل علم، 2) جایگاه طلاب علوم دینی در روایات اهل بیت، 3) علت ارزش پرداختن به علوم حوزوی در زمان معاصر، 4) دیدگاه بزرگان و اولیاء الهی در رابطه با علوم دینی، 4) اهمیت و جایگاه علم فلسفه در دفاع از اهل بیت علیهم السلام، 5) لزوم آزاداندیشی در فراگیری علوم دینی
مرتب سازی:
اهمیت تحصیل علوم دینی
10علت ارزش پرداختن به علوم حوزوی در زمان معاصر
لذا پرداختن به این علوم در این زمان یک ویژگی خاصّی دارد و میشود گفت: در یکهمچنین زمانی که از نقطهنظر ظاهر و مشوّقات ظاهری، شرایط مناسبی نیست و موقعیّت یک روحانی و یک طلبه با سابق تفاوت کرده است، پرداختن به این علوم از خود گذشتگی است! البتّه عرض کردم که ما به علل و عوامل آن کاری نداریم.
یعنی اگر یک طلبه در این زمان بخواهد بیاید و برای خدا و برای ترویج [مبانی دین] آن آزادی خودش را در همۀ زمینهها تبدیل به یک نوع محدودیّتی کند،1 این طلبه با آن طلبهای که در زمان صفویّه است خیلی تفاوت میکند، و بین این طلبه با آن طلبهای که در زمانهایی بوده که مورد تشویق و ترغیب قرار میگرفته است تفاوت خیلی زیاد است! چرا؟! چون این طلبه الآن وجود خودش را و تمام سرمایۀ خودش را در اختیار راه و مکتب خودش قرار داده است.
لذا طلبه باید در این زمان متوجّه آن ارزشی که خدا ـ نه اجتماع ـ به او داده باشد که چقدر در یکهمچنین زمینهای خدا او را گرامی داشته تا اینکه او را موفّق کرده است با یکهمچنین شرایطی بیاید و این رشته را انتخاب کند و در زمانی که همۀ افراد به موارد و جاهای مختلف میروند، این طلبه آمده و این رشته را انتخاب کرده است. فلهذا مسئلۀ مهم و شرط اول در طلبگی در این زمان بهخصوص این است که خود را آسان و مجّانی نفروشد! حال که شرایط اینطور است، آن موقعیّت خودش را ارج بنهد.
اولاً نسبت به فراگیری مسائل، باید نهایت اهتمام را داشته باشد.
منظور از إتقان و إحکام درس در کلام مرحوم حداد
من خدمت شما بارها عرض کردهام که در آن زمانی که هفده ساله بودم و از مکّه به عراق مراجعت کردیم، مرحوم آقای حدّاد دو جلسه با من صحبت کردند. ایشان در این دو جلسه فقط و فقط نسبت به دقّت و إحکام و إتقان در درس تأکید داشتند! با ما نه از عرفان حرف زدند ـ شاید دیدند از این مسائل برای ما گفتن فایده و نتیجهای ندارد! لذا برای چه حرف بزنیم؟ ـ [و نه از مسائل دیگر، بلکه میفرمودند]:
- . بالأخره طلبه یک محدودیّتهایی دارد و از نقطهنظر آزادی نسبت به یک فرد عادی خیلی در محدودیّت است! این مسئلهای است که واضح است.