وظایف طلاب علوم دینی

ببین، مانند این پدر تو در روی زمین وجود ندارد! این مسئله به‌خاطر این است که درس‌ها را درست خوانده است!

کیفیت مواجهه طلبه با کلام معصوم 

منظور از «درست» این نیست که فقط درون کتاب را نگاه کرده باشد! بلکه دنبال این بوده است که امام صادق می‌خواهد چه بفرماید! نه‌اینکه امام صادق از زبان شیخ طوسی می‌خواهد چه بگوید! نه، شیخ طوسی کیست؟! یا اینکه امام صادق از زبان شیخ صدوق چه می‌خواهد بگوید! آن امام صادق برای شیخ صدوق است، برای من نیست! امام صادق من امام صادق دیگری است و امام صادق از زبان حضرت آقای فلان به‌درد من نمی‌خورد! بلکه باید خودم بروم ببینم امام صادق چه فرموده است، خودم بروم ببینم امام رضا چه فرموده است، خودم بروم نگاه کنم! نه‌اینکه فرد دیگری بگوید: «امام رضا این روایت را گفته‌اند!» شاید شما اشتباه می‌کنی! شاید شما خطا می‌کنی! نه‌اینکه کس دیگری به من بگوید: «آقا، اگر این روایت را ضمیمۀ این روایت کنیم، نتیجه این به‌دست می‌آید!» نه‌خیر، نتیجه این به‌دست نمی‌آید! بلکه شما این نتیجه را گرفته‌ای! شاید من به این روایت نگاه کنم و طور دیگری بفهمم! یا اینکه به من بگویند: «الآن حکم شرعی این است!» نه‌خیر، بیخود این است! چه کسی گفته این است؟! نظر شما این است و معلوم نیست نظر بنده این‌طور باشد!

یک زمانی من درس شفا می‌رفتم و مباحث نفس شفا را می‌خواندم. آنجا یک صحبتی شد و ما یک چیزی گفتیم. یک فردی که از طرفداران یکی از این آقایان بود گفت: «آقا، این حرف شما مخالف با حرف آقای فلان است!» گفتم: «حرف ایشان هم مخالف با بنده است!» یک‌دفعه همین‌طوری ماند! گفتم: حرف من مخالف ایشان است و حرف ایشان هم مخالف من است! ایشان این کتاب‌ها را خوانده است و من هم خوانده‌ام! اگر حرف من خلاف است بیا جواب بده! چرا می‌گویید مخالف است و شعار می‌دهید؟! اگر حرف من خلاف است، خُب بیایید جواب بدهید! بله، یک‌وقت می‌گویی: «حرف تو مخالف با امام صادق است!» آن یک مسئله‌ای است و ما آنجا مطلقاً حق حرف زدن نداریم! البته آن هم باید دلیل بیاوری که چرا مخالف است. ولی اینکه: «حرف شما با قائم مقام یا فلان آقا مخالف است» هست که هست! ما مشکلی نداریم! از معصوم که پایین بیاییم همه یکسان هستند، از معصوم که پایین بیاییم همه باید دلیل بیاورند! «آقای فلان این حرف را زده» مورد قبول نیست و باید دلیل بیاوری! فقط به معصوم که می‌رسیم باید ساکت باشیم! تمام شد و آنجا دیگر حرف تمام است. اگر هرکسی غیر از معصوم می‌خواهد چیزی بگوید، باید دلیل بیاورد! «آقای فلان گفته است» برای خودش گفته است.