مسئولیت طلاب علوم دینی در دفاع از مکتب تشیع

رفقا اطّلاع دارند که رسیدن به مکتب تشیّع با وارد شدن در مباحث فقهی و اصولی خیلی تفاوت می‌کند؛ هر کدام از مباحث فقهی و اصولی و یا مباحث تفسیری و تاریخی جزئی از این مکتب است نه تمام الکل و تمام المکتب! و هر کدام از اینها در جای خود لازم و ضروری است و عدم پرداختن به بعضی از اینها موجب خلل و نقصان جدی می‌شود.

ما امروزه داریم می‌بینم که چطور افرادی که سالیان سال در همین حوزه بودند و در همین حوزه درس خواندند، ولی آن‌طور که باید و شاید به مسائل اعتقادی نپرداختند و نسبت‌به مسائل عقلی مایه نگذاشتند و چه‌بسا در مقام رد و طعن برمی‌آمدند [در چه وضعیتی هستند!]

دیدگاه مرحوم قاضی و علامه طباطبایی راجع به فقه و اصول

مرحوم آقای طباطبائی به آقای بروجردی می‌فرمودند:

پاسخ شبهات امروزه را مسائل فقهی و اصولی شما نمی‌تواند بدهد! بلکه باید در مکتب صدرالمتألّهین و بوعلی و اسفار و مکتب عرفان به این پاسخ‌ها پرداخت و ملتجی شد.¹

آن کسی که هفتاد سال و صد سال هم مسائل فقهی و اصولی را بررسی کند، هیچ‌وقت نمی‌تواند نسبت به شبهات ولایت پاسخ‌گو باشد و از این نقطه‌نظر راجل² است و هیچ‌گونه اطلاعی ندارد. مسائل فقهی یا مسائل اصولی از مسائلی نیست که انسان بخواهد تمام عمر خودش را بر آن قرار بدهد!

به قول مرحوم قاضی ـ رضوان الله علیه ـ که می‌فرمودند:

حال این آقای آشیخ محمّدحسین [اصفهانی] که این‌قدر نسبت به مسائل اصولی دقت کرده است، آیا این مقدار ضرورت داشت و لازم بود؟!

اگر ایشان به‌جای این‌همه دقت [در مسائل اصولی] می‌آمد و وقت خود را در مسائل دیگر می‌گذاشت، آن‌وقت دیگر آشیخ محمّدحسین نبود؛ فرد دیگری و آیتی بود!

مرحوم آشیخ محمّدحسین در زمان خود مرحوم قاضی بود و از جملۀ صلحاء و عُبّاد و بسیار مرد بزرگوار و مرد بزرگی بود التفات کردید؟! با اینکه مرحوم آشیخ محمّدحسین فرد بسیار منزّه و نادری بود؛ یعنی یک موی او در نجف پیدا نمی‌شد! ولی درعین‌حال مطلب آن‌قدر بالا و بالا است که باید نسبت به ایشان این‌طور تعبیر آورده می‌شود. علیٰ‌کلّ‌حال این مکتب یک مکتبی است که باید در جمیع جهاتی که متعلق به اوست بتواند پاسخ‌گو و توانا باشد.