اهمیت التزام عملی به مراقبه در سلوک

ای‌کاش که یک‌وقت متنبّه بشویم؛ خطر اینجاست که متنبّه نشویم! چون همین‌طور قضیه جلو می‌رود، التذاذات نفسانی یکی پشت دیگری می‌آید و آن اعتیاد سلوک را [هم] که داریم: «الحمدلله شب‌های سه‌شنبه که مجالس داریم و جلسات عصر جمعه هم که شرکت می‌کنیم. خب عمده هم همین است. حالا بلند نشدیم هم بلند نشدیم، فعلاً امشب را برویم فلان‌جا بگذرانیم.» بلند نشدیم هم نشدیم دیگر! آقا را که داریم و آقا هم که هروقت ما را ببیند، یک سلام و علیک گرم‌ونرم می‌کنیم و تمام شد! یک مسافرت می‌رویم و یک مشهد می‌رویم و فعلاً یک زیارت امام رضا هم می‌کنیم، بعد هم که می‌بینیم بالاخره الحمدلله وضعیت خوب است و وضعیت بد نیست و هوای ما را هم دارند!

درحالی‌که تمام اینها برنامه‌ریزی شدۀ شیطان است! آن زیارت امام رضا برنامه‌ریزی‌شدۀ شیطان است، آن در جلسه رفتن، برنامه‌ریزی‌شدۀ شیطان است! ای کاش زیارت امام رضا نروی! ای کاش این نرفتن یک هشداری بشود برای انسان، یک تَلَنگُری بشود به این وضعیت که «چرا من محروم شدم؟ ! چرا نرفتم؟!» نه! اتفاقاً تا یک چیزی می‌شود زود هم بلیت پیدا می‌شود! [می‌گوید:] «خب طلبیده‌اند دیگر! نگاه کن ببین این‌طوری شده و مسئله این‌طور است! اگر نطلبیده‌اند که این‌طوری نبود و قضیه این‌قِسمی نبود!»

تمام اینها برنامه‌ریزی شیطان است و شیطان قدم‌به‌قدم جلو می‌آید. قدم‌به‌قدم جلو می‌آید تا اینکه یک‌دفعه انسان می‌بیند: ای آقا! قضیه دارد از کجا سر درمی‌آورد! سر از یک جایی که دیگر نمی‌شود کاری کرد! چه فکر می‌کردیم چه شد! اصلاً مسئله دارد از کجا و از چه مطالبی سر درمی‌آورد! و اینها به‌خاطر این است که مسئلۀ سلوک برای انسان به عادت تبدیل شده است. یک حالتی که انسان در خود می‌بیند که در این بستر و این جریان افتاده و این جریان دارد او را جلو می‌بَرَد و خودش هم نمی‌فهمد که دارد چه می‌کند.

بنابراین، مراقبه‌ای که بزرگان فرموده‌اند این است که انسان هر لحظه و هر ساعت باید به خود توجه کند و ببیند که وضعیتش چیست و خود را ارزیابی کند.