حقیقت حج ابراهیمی

سؤال: آیا محرم شدن برای حج تمتّع در کنار مقام حضرت ابراهیم استحباب دارد یا هر کجای مسجدالحرام [این‌طور است؟]

جواب: نه، فرقی نمی‌کند. در هرجای مسجدالحرام این مسئلۀ احرام مستحب است.¹

سؤال: حاج‌آقا ببخشید، اینکه فرمودید در مسجدالنّبی نماز کامل است، در کوه‌های مدینه چطور؟

جواب: آن هم کامل است دیگر، آن هم جزء مدینه است. نه فقط مسجدالنّبی، بلکه نماز می‌شود در تمام مدینه، مانند تمام مکّه، تمام باشد.²

سؤال: می‌شود در مکّه روزه هم گرفت؟

جواب: نه‌خیر، نمی‌شود. مگر اینکه قصد ده روز یا نذر کرده باشد، یعنی نذر کرده باشد که در مدینه یا در مکّه این روزه را بگیرد.³

سؤال: در خود همۀ شهر؟

جواب: بله.

سؤال:...؟

جواب: انسان نمی‌تواند در آنجا اقتدا کند! بله، انسان می‌تواند عمل خود را از نقطه‌نظر ظاهر موافق با آنها قرار بدهد؛ اما در نیت، نیت فرادا کند، ولیکن رکوع و سجودش را با آنها انجام بدهد و اگر ذکرش را هم آهسته بگوید که حتی کسی هم متوجّه نشود، اشکالی ندارد.

سؤال: ببخشید،... طولانی... فاصله بیفتد؟

جواب: اشکال ندارد.

سؤال:... پشت مقام باشد یا بافاصله باشد؟

جواب: نه، فاصله هم باشد [اشکال ندارد.]

سؤال: سنگ زدن برای خانم‌ها چگونه است؟

جواب: اگر خطری متوجّه زن نمی‌شود باید خودش انجام بدهد، و در غیر این‌صورت باید نیابت بدهد.

سؤال: وقتی ساعت دو نصفه‌شب... لذا منحل می‌شود...؟

جواب: بله دیگر.

سؤال: یا اینکه ما باید صبر کنیم تا اذان صبح را بگویند بعد برای... برویم؟

جواب: نه؛ همان موقع، البتّه بعد از نصفه‌شب! بعد از نصفه‌شب که [حجّاج را] در مشعر می‌آورند، نیم‌ساعتی در آنجا توقّف می‌کنند و بعد برای سنگ زدن می‌برند. کارهایی که شما در آن شب انجام می‌دهید درست مثل این است که فردا انجام داده‌اید.

سؤال:... برای قربانی وکالت می‌گیرند که...؟

جواب: البتّه اینکه خود انسان برود مشکل است! ولی اگر انسان بتواند خودش یا از طرف رفقا و دوستانش برود و مباشرت کند، طبعاً بهتر است و قربانی بهتری را انتخاب می‌کند؛ چون آنها معمولاً رعایت جهات شرعی را نمی‌کنند. همین چند سال پیش ـ سه چهار سال پیش ـ که ما مشرّف شده بودیم، آنجا هم همین‌طوری بود، وکالت می‌گرفتند و بعضی‌ها هم که قبول نکردند خودشان رفتند. از طرف ما هم آن آقای... از دوستان و به اتفاق یکی دیگر از دوستانمان که پزشک بود رفته بودند، می‌گفتند که: «ما مدّتی گشتیم تا قربانی‌ای که موافق با شرایط بود پیدا کردیم! ولی آنچه را که کاروان [وکالت داده] بودند، همین‌طور بدون هیچ توجّهی ذبح می‌کردند!» با توجه به این قضیّه به‌نظر می‌رسد که خود انسان نسبت به این قضیّه [اقدام کند] یا شخصی را که مورد اعتماد است قرار بدهد.