
حج، حقیقت عبودیت
و پرسش و پاسخ راجع به احکام حج
مرحوم آیةالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی (قدّس الله سرّه) در این جلسه معنوی که مصادف با ماه ذیقعده و در آستانه سفر معنوی حج تمتع، در جمع کسانی که قصد زیارت مکه معظمه و مدینه منوره را داشتهاند، برگزار شده است به لزوم مغتنمشمردن توفیق بزرگ زیارت بیت الله و استفاده هرچه بهتر و بیشتر از ایام و اماکن مبارکه تأکید میکند. ایشان با اشاره به سیره اهل بیت علیهم السلام و برخی اولیاء، مسیری از حقیقت و معرفت را فراروی دیدگان طالبان و سالکان لقاء الهی میگشایند و بر این نکته تأکید میکنند که حاجی باید در طول سفر نورانیاش، با قطعِ تعلقات و خروج از اعتباریات دنیا و عادات روزمره، به عبودیت و بندگی واقعی برسد و بعد از این سفر دامن خود را به گرد و غبار غفلت آلوده نکند و با همتی بالا و عزمی راسخ آن نورانیت و معرفتی را که در این مسیر کسب کرده، در بازار اهواء پست دنیا از دست ندهد. استاد با اشاره به سیره برخی اولیاء در سفر حج، به بیان بعضی از دستورالعملها، از جمله مواظبت بر وقوف در عرفات، اظهار عجز و بندگی میپردازد. در پایان، جلسه پرسش و پاسخ برگزار شده و مرحوم استاد به سئوالات زائرین پاسخ میدهد.
حج، حقیقت عبودیت
توضیحات:
مرحوم آیةالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی (قدّس الله سرّه) در این جلسه معنوی که مصادف با ماه ذیقعده و در آستانه سفر معنوی حج تمتع، در جمع کسانی که قصد زیارت مکه معظمه و مدینه منوره را داشتهاند، برگزار شده است به لزوم مغتنمشمردن توفیق بزرگ زیارت بیت الله و استفاده هرچه بهتر و بیشتر از ایام و اماکن مبارکه تأکید میکند. ایشان با اشاره به سیره اهل بیت علیهم السلام و برخی اولیاء، مسیری از حقیقت و معرفت را فراروی دیدگان طالبان و سالکان لقاء الهی میگشایند و بر این نکته تأکید میکنند که حاجی باید در طول سفر نورانیاش، با قطعِ تعلقات و خروج از اعتباریات دنیا و عادات روزمره، به عبودیت و بندگی واقعی برسد و بعد از این سفر دامن خود را به گرد و غبار غفلت آلوده نکند و با همتی بالا و عزمی راسخ آن نورانیت و معرفتی را که در این مسیر کسب کرده، در بازار اهواء پست دنیا از دست ندهد. استاد با اشاره به سیره برخی اولیاء در سفر حج، به بیان بعضی از دستورالعملها، از جمله مواظبت بر وقوف در عرفات، اظهار عجز و بندگی میپردازد. در پایان، جلسه پرسش و پاسخ برگزار شده و مرحوم استاد به سئوالات زائرین پاسخ میدهد.
حج، حقیقت عبودیت
18سؤال: کمربندی که دادهاند تا زیر لباس احرام و برای نگه داشتن آن ببندیم و پِرِس و چسبی است، اشکال دارد یا خیر؟
جواب: نه، اشکالی ندارد.1
سؤال: اگر زن در میقات حائض باشد و میداند که تا پایان وقت عمرۀ تمتّع پاک نمیشود، به چه نیتی مُحرِم شود؟
جواب: نیت فرق نمیکند و نیت، همان نیت احرام و همان نیتی است که همه میکنند.
سؤال: اگر زمان حج فرا برسد و در عذر باشد چه نیتی کند؟
جواب: در آنموقع، آن احرام متبدّل به حج میشود بدون نیت دیگر! همان احرام او متبدّل به حج میشود، بعد میرود و اعمال حج و عرفات و منی و مشعر را انجام میدهد و بعداً میآید اعمال آن عمره را بهاضافۀ اعمال حج انجام میدهد و هیچ اشکالی هم پیش نمیآید.2
سؤال: آیا زن بهصرف اینکه پس از پایان هفت روز از حیض در ظاهر و لباس پاک باشد، همین کفایت میکند یا اینکه باید بررسی هم کند؟
جواب: نه، اگر وقت او مشخص است و عادت او عادت وقتیّه است، بهصرف اینکه پاک شد کفایت میکند و تفحّص و... هم لازم نیست.3
سؤال: اگر در مکّه یا مدینه در هتل نماز بخوانیم، باید کامل خواند یا شکسته؟
جواب: عرض کردم که میشود نماز را در مکّه و یا مدینه، در هر نقطۀ آن تمام خواند.
سؤال: آیا میتوانیم روزه بگیریم؟
جواب: نهخیر، روزه فرق میکند؛ انسان میتواند در جایی روزه بگیرد که قصد ده روز کند! گرچه نماز تمام است ولی مسئلۀ روزه با نماز فرق میکند.
سؤال: در مورد چراغانی کردن و پلاکارد زدن حاجیان پس از بازگشت چه نظری دارید؟
جواب: البتّه اشکال ندارد و مسئله ایرادی ندارد، ولی امروزه این قضیّه و مطلب به چشم و همچشمی و اعتبارات و... رسیده است و هرچه چراغانی بیشتر باشد و قربانی بیشتر باشد [بیشتر موجب چشم و همچشمی است!] الآن به این وضعیت و به این کیفیت است؛ برایاینکه دیگران متوجه بشوند که حاجی آمده است ایراد ندارد، ولی نباید بهنحوی باشد که تداعی شود این مطلب و قضیّه در این باب دارد جلو میرود! البتّه بنده در زمان مرحوم آقا ندیدم که ایشان به کسی توصیه کرده باشند که این کار را انجام بدهد و روی این حساب بهتر است که ما هم دست از این مسائل برداریم.
- . رجوع شود به وسائل الشیعة، ج 14، ص 491 و 492.
- . جهت اطلاع از احکام مربوط به زنان دارای عذر در انجام مناسک حج، رجوع شود به وسائل الشیعة، ج 13، ص 448 ـ 466.
- . جهت اطلاع از احکام حائض، رجوع شود به وسائل الشیعة، ج 2، ص 271 ـ 369.
