جایگاه تقوا

پاسخ به مسئله حفظ قرآن و قرائت سوره‌های بلند در نماز

سؤال: حضرت‌عالی گفته بودید که جزء بیست‌ونهم و سی‌ام قرآن حفظ شود که در نمازها فقط به قرائت سوره‌های کوچک اکتفا نکنیم؛ آیا همین دو جزء کافی است یا [به حفظ] ادامه دهیم؟ هرچند تعداد کسانی که موفّق به حفظ شده‌اند، فقط پنج نفر هستند.

جواب: عرض کنم اوّلاً که بنده عرض نکردم که فقط منحصر در [جزء] بیست‌ونه و سی [باشد]،‌ ولی گفتم که چون سوره‌های آخر قرآن کوچک هست، بهتر است که اینها حفظ شود و فقط سورۀ توحید و قل هو اللَه نباشد.

از امام رضا علیه‌السلام روایتی است که فرمودند:

«خداوند قرآن را نازل کرد تا اینکه مردم او را بخوانند و در نمازهایشان بخوانند تا اینکه کتاب اللَه مهجور واقع نگردد.»

مرحوم آقا [علامه طهرانی] خودشان سوره‌های زیاد [و طولانی را] می‌خواندند؛ بنده اطّلاع دارم؛ یک شب که بنده در خدمت ایشان بودم، شب جمعه‌ای بود تا صبح بیدار بودند. ما [هم] به اتّفاق چند تا ازدوستان بودیم. ایشان به ما توصیه می‌کردند [و] می‌فرمودند که: «یک سورۀ بزرگ را قسمت کنید و در نمازها بخوانید.» و خودشان سورۀ اسراء را شروع کردند: ﴿سُبۡحَٰنَ ٱلَّذِيٓ أَسۡرَىٰ بِعَبۡدِهِۦ لَيۡلٗا مِّنَ ٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡحَرَامِ إِلَى ٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡأَقۡصَا ٱلَّذِي بَٰرَكۡنَا حَوۡلَهُۥ لِنُرِيَهُۥ مِنۡ ءَايَٰتِنَآ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡبَصِيرُ﴾¹ البتّه سورۀ اسراء را حفظ بودند و ما سورۀ بزرگ [را برداشتیم]؛ مثلاً خود من سورۀ مریم را شروع کرده بودم به خواندن و با همان قرآن در نمازهای شب و اینها. لذا [مشکلی] نیست [انسان با خود قرآن بخواند]؛ ایشان می‌فرمودند که: «بهتر است که از این سوره‌های بزرگ مثل اسراء، کهف، مریم، حوامیم، زمر تقسیط و قسمت بشود و انسان در هر نمازی یک تکّه [از آن را] بخواند.»

این را هم رفقا بدانند که حتّی اگر خواستند در نماز واجب، یک جزء [یعنی] یک قسمت از سوره را هم بخوانند اشکال ندارد و نیاز به بسم اللَه گفتن ندارد؛ یعنی در اینجا نظر ما مثل نظر اهل‌ تسنّن است که آنها یک جای سوره را می‌خوانند؛ [لذا] بسم اللَه در آنجا لازم نیست.