سه اصل اساسی در مکتب عرفانی علامه طهرانی

بنده یک‌هم‌چنین مطالبی را هم در زندگی مرحوم آقا می‌دیدم که گاهی یک‌هم‌چنین وضعیتّی داشتند و کسی را نمی‌پذیرفتند! ولی از نقطه‌نظر ارتباط با دوستان نسبت به مسائل علمی اگر مشکلی پیدا بشود، روند روی همان قضیّه هست و مسئله تغییری پیدا نکرده و تا اینکه خدا چه تقدیر برای ما انجام بدهد.

علی کل حال آنچه که هست همین است که احساس اشتراک و وحدت و یگانگی در مسیر [بین ما وجود دارد]، منتهی هر کسی کم و زیاد دارد و همه دنبال یک مطلب هستیم. من می‌شنوم می‌گویند: فلان کس این‌طوری است، می‌گویم: در این دنیا گل بی‌عیب شما کجا سراغ دارید که حالا دارید ایرادگیری می‌کنید! همه به دنبال اصلاح هستیم، همه به دنبال خودمان هستیم، به دنبال اینکه درست کنیم، حالا یکی مثلاً در این نقطه قوّت دارد، در یک نقطه دیگر ضعف دارد، آن یکی در این نقطه قوّت دارد در آن نقطه دیگر ضعف دارد، حالا ما بیاییم بزرگنمایی بکنیم! صحیح نیست که انسان [به نواقص] نگاه کند.

این لیوان را ببینید! من این لیوان را در دست می‌گیرم. شما به این لیوان چه قضاوت می‌کنید؟ اگر مثبت نگار باشیم و مثبت نظر باشیم، می‌گوییم: الآن در این لیوان این مقدار آب هست، ولی اگر دیدگاه ما منفی باشد چه می‌گوییم؟ می‌گوییم نصف بیشتر این لیوان خالی است، این غلط است. همیشه شما به آن مقدار آب نگاه کنید، به آن قسمت خالی نگاه نکنید!

یکی از دست زنش خیلی شاکی بود، عصبانی آمده بود یک روز پیش ما می‌گفت: آقا این زن‌ها! گفتم: آخر همۀ آنها را نگو، خوب نیست. می‌گفت: این زن‌ها یک لیوان پرآب بدهیم دستش، به آن دو میلی که خالی است نگاه می‌کنند. گفتم: بابا خب لیوان پر بده. می‌گفت: نمی‌شود. گفتم: این حکم، حکم عمومی نیست و حکم شمولی نیست؛ ولی خب بالأخره اصل مطلبش درست است که بعضی‌ها منفی نظر هستند، منفی نباید باشیم. همیشه به آن مقداری که هست، به آن مقدار لطفی که خدا دارد، بهره‌ای که خدا داده، همیشه به آنجا نگاه کنیم.