اذن خدا در تبلیغ دین و هدایت مردم

موضع امام باقر(علیه السلام) در مورد قیام زید

یزید باید به اذن امام سجاد سر به‌نیست شود، نه‌اینکه همین‌طور و به هر وضعیت و روی سلیقۀ شخصی باید انسان خودش اقدام کند. شاید اینکه نظر و رأی امام سجاد علیه السّلام نباشد، [به نظر ما]خب نباشد! امام ما کیست؟ امام ما امام سجاد است! می‌گوید: نباید قاتل پدر مرا بکشید، تمام شد! به ما چه مربوط است؟! خودش می‌داند، مگر حتماً باید قاتل امام حسین کشته شود؟ شاید خدا می‌خواهد در دنیا بماند و جزایش در روز قیامت باشد. چه کسی گفته باید کشته شود؟! اینجا است که ما باید یک‌یک افعالمان را منطبق بر رضای الهی و دستور پروردگار کنیم، نه‌اینکه از پیش خودمان بیاییم و ببُریم و بدوزیم و بپوشیم و حرکت کنیم و برویم، نه! ﴿وَدَاعِيًا إِلَى ٱللَهِ بِإِذۡنِهِۦ﴾ دعوت رسول خدا از روی اذن بود، از روی امر بود. امریه آمد که باید دعوت کنی، امریه می‌آید. لذا در بعضی از اوقات ما می‌بینیم که اجازه نمی‌دادند.

امام باقر علیه السّلام برادرشان زید را از اقدام علیه حکومت نهی کردند و فرمودند: «حرکت نکن و اقدام نکن که این اقدام تو بی‌نتیجه خواهد ماند!»¹ زید فرزند امام سجاد است. بسیار هم مرد بزرگی است، ولی در بعضی از جاها صِرف بزرگی کفایت نمی‌کند که انسان به مطلب برسد! از بزرگی یک چیز دیگر می‌خواهیم بالاتر از آن، از علم و تقوا یک چیزهای بالاتری هم هست! از علم و تقوا، از معرفت و علوّ مقام و درجه و قدس و تقوا و زهد یک چیزهای دیگری هم آن بالاترها هست؛ آن بالاترش امام است. آنکه بالاتر است، آنکه مافوق است، آنکه روی دست ندارد، و آنکه به مصالح و بواطن امور اشراف دارد! زید که اشراف ندارد، زید که نمی‌داند پشت این دیوار چه خبر است، آن را امام باقر می‌داند. می‌گوید: «اقدام نکن که اگر اقدام کنی ترسم جنازۀ تو را در کناسۀ کوفه ببینند!»² این است.