اهمیت جایگاه عقل در رشد و کمال انسان

ما یك دفعه در مشهد بودیم سال‌ها پیش در زمان مرحوم آقا [علامه طهرانی] یك شب دیدیم از همه جای مشهد دود به هوا می‌رود، از آنجا آتش به هوا می‌رود، نفهمیدیم آخر چه شد، یعنی چه بودند، چه گروهی بودند، چه دسته‌ای بودند، نفهمیدیم.

فقط دیدیم كه شهر شلوغ است و خلاصه دیگر بعضی‌ها ریختند و آتش می‌زنند و ... مردم هم از این قضیه سوءاستفاده می‌كردند و این مغازه‌ها و این سوپری‌ها و این فروشگاه‌ها را غارت می‌كردند، یخچال‌ها را می‌كشیدند بیرون و ... دیدم دارند مشهدی به همدیگر می‌گویند: بدو كه كوپن‌ها را یكجا همه را اعلام كِردن، یكجا! بدو بدو ... آن یكی كیسه برنج را برداشته بود و آن یكی یخچال را گذاشته بود روی كولش و ... خلق اللَه چاپیدند، چی كار كردند!

دو سه ساعت نیروی انتظامی بود، هرچه بود حالا نتوانسته بود كاری بكند، زورش نرسیده بود یا چه كرده بود، همین مردم كه می‌روند در مساجد نماز می‌خوانند! همین مردم كه روز ماه رمضان می‌آیند می‌گویند: یا علی یا عظیم یا غفور یا ... همین‌ها. آن یكی یخچال برداشت و ...، روی چه حسابی؟ روی چه كتابی؟ مگر مال تو است؟ مگر آخر پولش را داده‌ای؟

یك روز، مثلا فردا پنجشنبه در همین اصفهان دولت اعلام كند، این ایرانی كه این‌قدر به خودش می‌بالد: ما ایرانی هستیم! ما ایرانی هستیم دیگر. قدمت كوروش و داریوش و اهورامزدا و دین باستان و نمی‌دانم از همین چرت و پرت‌ها داریم. بله، یك روز پنجشنبه صبح بگویند: در این اصفهان قانون وجود ندارد، خودت می‌دانی و انصافت، خودت می‌دانی و وجدانت، خودت می‌دانی و عقلت، خودت می‌دانی و مروتت، ببینید چه می‌شود؟! زلزله آن كار را نمی‌كند كه تمام خانه‌ها را به هم بریزد كه همین مردم به جان همدیگر خواهند افتاد، زلزله این كار را نمی‌كند!

می‌خواهید امتحان كنید؟ فردا بروید به دولت بگویید: آقا ما می‌خواهیم فردا یك امتحان كنیم، عقل و مروت و انصاف و وجدان همه را به محك آزمایش قرار بدهیم و به محك تجربه ببینیم چند مَردِه حلاجیم، ببینیم این كار را.