
چگونه از زیارت بیشترین ثواب را ببریم؟
ویژگیهای روز زیارتمخصوصۀ امام رضا در 23 ذیالقعده
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی، سخنان خود در این جلسه را با بیان آثار دیدار حضوری و زیارتِ ظاهری، ارتباط با رفیق سلوکی و احتیاج بیبدیلِ انسان به فرد خبیر آغاز میکند. در ادامه، آثار بسیار عجیب زیارت امام رضا را بیان میفرماید و سپس با بیان لایهای عمیقتر از مسئله، این پرسش را مطرح میکند: «با وجود آثار زیارت، چرا در طول تاریخ، همنشینی با ائمّه برای برخی فایده نداشت؟» به نظر میرسد پاسخِ ایشان به این سؤال که با بیان راهکار عملیِ «پاتَک به نفْس» و نکات بسیار ظریف سلوکی همراه است، اصلیترین هدف ایشان از این جلسه باشد. آیتالله طهرانی در پایان میفرماید نصیب انسان از زیارت، متناسب با همان چیزی است که از امام علیهالسلام تقاضا میکند، و در زیارت باید چشم از دیدن ظواهر به مشاهدۀ ولایت امام متحوّل گردد. در خلال این مباحث، مطالبی شنیدنی دربارۀ ویژگیهای زیارتمخصوصۀ امام رضا در بیستوسوم ذیالقعده نیز مطرح میگردد.
چگونه از زیارت بیشترین ثواب را ببریم؟
توضیحات:
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی، سخنان خود در این جلسه را با بیان آثار دیدار حضوری و زیارتِ ظاهری، ارتباط با رفیق سلوکی و احتیاج بیبدیلِ انسان به فرد خبیر آغاز میکند. در ادامه، آثار بسیار عجیب زیارت امام رضا را بیان میفرماید و سپس با بیان لایهای عمیقتر از مسئله، این پرسش را مطرح میکند: «با وجود آثار زیارت، چرا در طول تاریخ، همنشینی با ائمّه برای برخی فایده نداشت؟» به نظر میرسد پاسخِ ایشان به این سؤال که با بیان راهکار عملیِ «پاتَک به نفْس» و نکات بسیار ظریف سلوکی همراه است، اصلیترین هدف ایشان از این جلسه باشد. آیتالله طهرانی در پایان میفرماید نصیب انسان از زیارت، متناسب با همان چیزی است که از امام علیهالسلام تقاضا میکند، و در زیارت باید چشم از دیدن ظواهر به مشاهدۀ ولایت امام متحوّل گردد. در خلال این مباحث، مطالبی شنیدنی دربارۀ ویژگیهای زیارتمخصوصۀ امام رضا در بیستوسوم ذیالقعده نیز مطرح میگردد.
چگونه از زیارت بیشترین ثواب را ببریم؟
15اما در مقام دستور، ما یک بار هم ندیدیم که آقا [علامه طهرانی به حضرت حدّاد] بگویند: «آقا شما این ذکر را از این دفعه، روزانه اینقدر بگویید!» ما که ندیدیم! حالا اگر کسی دیده، بیاید به ما بگوید! یا اینکه [مثلاً به ایشان بگویند:] «بهتر است شما از این دفعه در کارهایتان به این روش عمل کنید.» یا اینکه: «توطّن خودتان را جای [دیگری قرار دهید].»
[در حالی که] مرحوم آقا [علامه طهرانی] به دستور آقای حدّاد آمدند مشهد؛ دیگر بالاتر از این چه میخواهید؟! و وقتی ایشان [در مهاجرت به مشهد] یک قدری تأخیر کرده بودند، بنده حضور داشتم که [مرحوم حدّاد] به یک شخص دیگری گفتند: «مگر من نگفتم آقا سید محمدحسین بروند برای مشهد؟! چرا تأخیر میکنند؟!» مرحوم آقا [علامه طهرانی] هم با ایشان اینطور بود؟! [این رابطۀ] استاد و شاگرد است.
پیغمبر و امیرالمؤمنین، کدام استاد بودند و کدام شاگرد بود؟ پیغمبر به امیرالمؤمنین دستور میداد یا امیرالمؤمنین به پیغمبر؟! واضح است دیگر. جایی که امیرالمؤمنین بگوید: «أنا عبدٌ مِن عَبیدِ محمّد؛1 من یک بندهای از بندگان این هستم!» خب دیگر حضرت چطور بیان کند؟! با چه زبانی بگوید؟! به چه کیفیّتی بگوید؟ در عین حال میفرمایند: «برادرم رسول خدا!» برادر یک موقعیتی دارد که دلالت بر وحدت و معیّت میکند، دلالت بر انس میکند؛ ولی آیا این برادریای که ایشان گفتند: «برادرم رسول خدا»، با برادریای که [امیرالمؤمنین] با عثمان بن مظعون داشتند یکی است؟! که [دربارۀ عثمان بن مظعون میفرمودند]:«کان لی فیما مضیٰ أخٌ فی اللهِ...»؛2 [و] ایشان هم در قبرستان بقیع مدفون هستند. یا حضرت به زید بن صوحان و صعصعة بن صوحان، برادر خطاب میکردند؛ به میثم [تَمّار و] رُشَید [هَجَری] برادر خطاب میکردند؛ میگفتند: «اینها برادر ما هستند؛ همه برادریم.» پیغمبر با اینها در برادری یکی است؟! یا اینکه [نه،] مسئلۀ برادری دلالت بر اتحاد میکند. امیرالمؤمنین با زید [بن صوحان] و با اویس [قَرَنی] و با میثم [تَمّار] متحد بودند، اتّحاد داشتند؛ ولی مقام و مرتبه یک مسئلۀ دیگر است. اینها همه در تحت لوای امیرالمؤمنین بودند و نهرها و جویهایی بودند که از آن اقیانوس سرچشمه میگرفتند.
- اسرار ملکوت،ج1، ص204؛ الكافى، كتاب التّوحيد، باب الكون و المكان، حديث 5، ج 1، ص 9، و در حديث (8) فرمودند: إنَّما أنا عَبدٌ مِن عَبيدِ رَسولِ اللَهِ صَلَّى اللَهُ عَلَيهِ وَ آلِه وَ سَلَّمَ؛ و نيز كتاب التّوحيد، صدوق، ص 174.
- امیرالمؤمنین در شرح حال عثمانبنمظعون کلماتی دارد که جهت اطلاع، به معاد شناسی، ج 2، ص 85 مراجعه شود.
