شرط تأثیر ذکر و آداب قرائت دعا و مناجات

کم‌کم مرتّباً عوض شد: «خدایا موثّر فقط تویی! خدایا اثر فقط از توست! خدایا هدایت از توست! خدایا ارشاد از توست! خدایا نعمت از توست! همه‌اش از توست!» دائماً می‌گفت و با این گفتن هم، او مرتّباً تغییر پیدا می‌کرد. تندتند هم نمی‌گفت تا تمام بشود! اتفاقاً وقت کافی داشت! قشنگ بیست‌وچهار ساعت، قشنگ! خوب وقت کافی برای ذکر گفتن داشت! نه عجله‌ای داشت، نه وقت ملاقاتی داشت! ماهی هم قشنگ برای خودش می‌گشت و می‌گفت: «تو ذکرت را بگو، من هم برای خودم می‌گردم!»

وصول حضرت یونس به توحید و ادراکِ اشتباهِ مستقل پنداشتنِ قوم خود

تا بعد از چهل روز در آن فضا واقع شد؛ در فضای جریان فیض از طرف خدا و اینکه همۀ اشیاء به ارادۀ خداست و همۀ حرکات به ارادۀ اوست و همۀ سکنات به ارادۀ اوست و حتی بالاتر از این: همه اوست که به این ظهور درآمده! وقتی در اینجا واقع شد، دید عجب، ما [چه] اشتباهی کردیم! آمدیم بندگان خدا را نفرین کردیم، به این بدبخت‌های جاهل مهلت ندادیم! [ای کاش] صبر می‌کردیم! شاید یک تقّی به توقّی می‌خورد، شاید یک مسئله‌ای پیش می‌آمد، [قضیّه] عوض می‌شد. خلاصه در این قضیّه عجله کردیم.

خب حالا که رسیدی به جایی و به این نقطه رسیدی که درد مردم را فهمیدی، حالا برو هدایتشان کن!

اتصال به حقیقت توحید، شرط مهم حکومت حاکم بر مسلمانان

[به این جهت است] اینکه بزرگان می‌گفتند: «حاکم اسلام باید قلبش مرتبط باشد و همۀ افراد را بندگان خدا و عِیال خدا بداند و از آن دریچه با مردم سخن بگوید!»

من در آن نامه‌ای که به بعضی نوشتم، به این نکته اشاره کردم: مسئلۀ افراد عادی و اینها [قابل توجه نیست؛ چون] سه سال، چهار سال می‌آیند و با یک چیزی می‌روند. و آن که باید روی او نظر و دقّت کرد آن شخصی است که وجودش و حضورش در اجتماع یک حضور و وجود الهی است. و مردم با این دیدگاه به او نگاه می‌کنند، نه به‌عنوان یک فرد منتخب؛ [چون] منتخب با یک رأی می‌آید و با یک استیضاح می‌رود پیِ کارش؛ آن که مسئله و مشکلی نیست، هر کاری هم بکند خیلی مسئله‌ای نیست. بالأخره مردم می‌گویند: «آقا، اشتباه کردیم!» اما این دیدگاه اگر بخواهد عوض شود و تغییر پیدا کند، همه‌چیز به هم خواهد خورد! اگر دیدگاه مردم به‌عنوان حاکم اسلامی و توجّه به خدا و رابط بین خدا و مُجری احکام خدا و ناظر بر خلق بما أنّه نمایندۀ خدا، اگر این دیدگاه از بین برود، یک سنگ هم دیگر روی سنگ بند نمی‌شود و بعد دیگر مسائل در جریانات خاصّ خودش قرار می‌گیرد.