نقش عرفان در فهم دین و اهمیت یادداشت‌برداری برای اهل علم

برخی از این مطالب ناگهانی، نگرش انسان را به‌کلّی تغییر می‌دهد

انسان خیلی مطالب و مسائل را می‌تواند [به این نحو] به‌دست بیاورد. واقعاً می‌شود انسان با یک مسئله و مطلب و قضیه‌ای که از یک نفر می‌شنود، سیستم فکری‌اش بسیار عوض شود.

افراد زیادی بودند [که مردم آنها را قبول داشتند]. اگر شما الان نگاه کنید، روی سر بعضی‌شان قسم می‌خورند! یک نفر [از همین] افراد در قم بود و من در  رفت‌وآ‌مدها این شخص را زیاد می‌دیدم. [البته] الآن فوت کرده است. من وقتی سابقاً این شخص را می‌دیدم، می‌دیدم این چیز‌هایی که راجع به او نقل می‌کنند، به این شکل نمی‌خورد! نمی‌دانم چرا! خودم هم دلیلش را نمی‌فهمیدم که چرا من نسبت به او این حال را دارم! آدم گاهی اوقات ممکن است دلیلی برای ذهنیت خودش پیدا نکند؛ ولی ذهنیت هست و با آن کاری نمی‌شود کرد. هر کاری هم بکنی، آن از بین نمی‌رود. به‌دنبال این می‌گردد که فرصتی پیدا شود تا ببیند این ذهنیتش به کجا مربوط می‌شود. [منشأ] آن [ذهنیت] را پیدا نمی‌کند.

تا اینکه او فوت کرد. ما برحسب اتفاق در یک مجلس چندنفرۀ دوستانه شرکت کرده بودیم. یک نفر از افرادی که با آن شخص مرتبط بود، در آن مجلس بود. و چون ما را در آن مجلس مَحرم تصور کرد، بعضی از مسائلی که [در آن مسائل] خودش در ارتباط با آن شخص بود بیان می‌کرد. از جمله صحبت‌هایی که ایشان [بیان] می‌کرد، قضیه‌ای را تعریف کرد که در یک واقعه و قضیه‌ای چند نفر آمدند و با ایشان ملاقاتی کردند. [وقتی] صورت‌جلسۀ آن ملاقات را برای بنده گفت، گفتم: «ها! حالا فهمیدم! آن چیزی که من به‌دنبالش می‌گشتم، این بوده! و حالات و روحیّات این شخص این بوده است!» در حالتی ‌که من می‌گویم بقیّۀ افراد روی سرش قسم می‌خورند و هنوز هم همین‌طور است.

خب، این برحسب اتفاق است؛ یعنی ما باید در آن مجلس شرکت کنیم و یک‌مرتبه در بزنند و او هم بیاید، درحالی‌که اصلاً قراری بر این قضیه نبوده است. بعد در ضمن صحبت یک‌دفعه خدا این مطلب را به زبان و کلام او بیندازد و این را برای انسان روشن کند.