هوالعلیم سؤالات متشتّتی کرده اید که هر کدام پاسخ خاصّ خود را می طلبد! مجملاً اینکه در مسئله علم آنچه که تحقّق پیدا می کند وجود تجرّدی اشیاء است که با ذهن انسان متّحد می شوند و اتّحاد علم و عالم و معلوم پیدا می شود و پس از اتّحاد علم حضوری برای انسان حاصل می گردد و اینکه می گویند معلوم بالذّات با معلوم بالفرض متّحد می شوند نه به معنای اتّحاد جسم خارجی با علم انسان است بلکه به معنای اتّحاد صورت خود شیئ است که به او ملاصق و متّحد است با صورت ذهنی و نفسی انسان.